Open Discussie Lente 2021

Metingen verricht via satellieten zijn niet meer weg te denken in de klimaatwetenschap. Zo brengt men bijvoorbeeld de
temperatuur van hogere luchtlagen, de zeespiegel of bosbranden in kaart. Er zijn ook satellieten waarmee zeer gedetailleerd veranderingen in het zwaartekrachtveld van de aarde bepaald kunnen worden. Hiermee kunnen vervolgens weer de veranderingen in de ijsmassa van de grote ijskappen van Antarctica en Groenland vastgesteld worden. De satellietmissie waarmee dat nu gebeurt is GRACE-FO (vanaf 2018), de opvolger van GRACE (2002-2017). NASA heeft onlangs hun video’s geüpdatet waarmee het massaverlies van de ijskappen op fraaie wijze in beeld wordt gebracht.

(bron: NASA: Greenland Ice Mass Loss 2002-2020)

(bron: NASA: Antarctic Ice Mass Loss 2002-2020)

In de Open Discussie kunnen zaken die geen betrekking hebben op specifieke blogstukken aan de orde worden gebracht.

15 Reacties op “Open Discussie Lente 2021

  1. he gaat hard met het smelten van landijs. Je kunt zeggen er is daar ook veel ijs dat kan smelten maar het heeft vooral toch te maken met het verschijnsel van polaire amplificatie dat wil zeggen dat de globale trend wordt versterkt in de beide poolgebieden. Uit eigen onderzoek met een factor 5 a 6. Met andere woorden als globaal 1 graad warmer op Aarde dan werd het misschien wel 6 graden warmer op de poolgebieden. gevolg is dat het ijs gaat smelten. Maar om dat te kunnen zien heb je satellieten nodig en automatische interpretatie door computers.

  2. En hoe meer ijs er zal smelten dan zal er steeds minder albedo zijn. En albedo is een maatstaf voor het reflecterende vermogen van het oppervlak is. Dus hoe minder albedo, hoe meer opwarming op de polen. Zeer witte oppervlakten als sneeuw en ijs reflecteren een zeer hoge fractie van de inkomende zonnestraling. Maar als dat meer en meer gaat smelten, dan staan de polen er niet goed op. Zo is de oppervlakte van de oceanen eerder donker, maar toch reflecteren ze toch zeer goed de zonnestraling. Normaal reflecteren donkere oppervlakten zoals water, bossen of asfalt de zonnestraling veel minder. Witte wolken zullen ook de zonnestraling beter reflecteren, dus witte wolken zijn zeer belangrijk. Dus hoe meer ijs en sneeuw er smelt, hoe sneller de polen zullen opwarmen!

  3. Ik vroeg me af of iemand commentaar kan geven op de volgende passage, afkomstig van een case (Jan 2020) van de Harvard Business School.

    “One issue that concerns many scientists is that many of global warming’s impacts have unfolded significantly faster than expected. For example, in 2007 the IPCC projected that global average sealevels would rise 0.6 meters (2 feet) by 2100, but in 2013 the prediction was revised to as much as 0.98 meters (3.2 feet), and then in 2019 revised upwards again to 2 meters (6.6 feet).”

    1) Kan ik ervan uitgaan dat deze getallen (min of meer) kloppen? De case verwijst naar verschillende IPCC rapporten maar ik kan vreemd genoeg niet de genoemde waardes vinden in de oorspronkelijke rapporten (mogelijk mijn fout, er zijn zoveel rapporten/summaries dat het soms moeilijk te checken is waar je moet kijken).
    2) Voor het gemak ga ik ervan uit dat deze data juist is, oftewel er is sprake geweest van systematische onderschatting van de snelheid van de zeespiegelstijging. En niet zo’n beetje ook, meer dan een factor 3 verschil! (van 0.6m naar 2m verhoging). Ik herinner me nog de periode van 2007 en de Al Gore documentaire (An inconvenient truth) en ook dat het IPCC de nobelprijs voor de vrede won. Het werd toen al gezien is spreekwoordelijk 5 voor twaalf, oftewel erg urgent. Maar begrijp ik nou goed dat de kennis van toen deels al achterhaald is en dat die projecties (in elk geval wat betreft zeespiegelstijging) te optimistisch waren?

    Hartelijk dank voor toelichting hierop.

    (bron: https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=57478 en de PDF zelf is direct beschikbaar via https://hbp.app.box.com/s/1tcjzoqvu3d0otb7t4gnjq2t6xjn1jzz )

  4. Richard,

    Zie hieronder enkele relevante stukken uit resp. IPCC AR4 (2007), IPCC AR5 (2013) en de laatste twee uit IPCC SROCC (2019). De getallen in het citaat betreffen zo ongeveer de bovengrenzen van het RCP8.5 scenario, het scenario met heel hoge CO2-emissies en sterke opwarming. De 6 meter betreft denk ik zo ongeveer de bovengrens van het RCP8.5 scenario in 2300, zie de onderste grafiek hieronder. In IPCC AR4 stond een soort disclaimer bij de zeespiegelprojecties: “Model-based range excluding future rapid dynamical changes in ice flow”. Diverse processen betreffende de ijsflow en -afkalving kon men destijds nog niet goed inschatten. Meer over deze processen in bijv:
    Het nieuws over Antarctica is meestal geen goed nieuws

  5. Zeer bedankt Jos voor deze informatie. Nog steeds genoeg reden voor zorg uiteraard, maar mogelijk is die 3x toename deels een appels met peren vergelijking.

  6. Bert Amesz

    Interessant artikel in Science Advances waaruit blijkt dat de zeespiegelstijging in het jaar 2100 mogelijk 25% lager is dan tot nu toe gedacht.

    https://advances.sciencemag.org/content/7/15/eabf1674.full

  7. Beste Bert Amesz,

    Daar is al een uitgebreid artikel over geschreven in de Volkskrant:

    https://www.volkskrant.nl/wetenschap/fijnmaziger-computermodel-voorspelt-25-procent-minder-zeespiegelstijging~b53d45a4/

    uit het artikel:

    Wat betekent dit voor een laaggelegen land als Nederland? Is er meer tijd om de zeespiegelstijging het hoofd te bieden? ‘Nee, die conclusie kun je niet trekken’, meent Erwin Lambert, polair oceanograaf bij het KNMI en niet betrokken bij de studie. ‘Het belangrijkste inzicht is volgens mij dat in de huidige modellen nog een enorme onzekerheid zit. Je hebt modellen met een hogere resolutie nodig. Anders mis je zoiets cruciaals als het effect van oceaanwervels.’

    Toch is ook dit nieuwe model niet perfect, zegt Lambert. ‘Op dit moment is vooral het ijs in West-Antarctica snel aan het smelten. Maar dat zie je helemaal niet in het model. Het klopt dus niet met de werkelijkheid. Waarschijnlijk zou je in het gebied vlak bij Antarctica, om goede voorspellingen te kunnen doen, nóg fijnmaziger te werk moeten gaan.’

    Toch is het een interessante publicatie, die laat zien hoe belangrijk de fijnmazigheid van deze hoge-resolutie klimaatmodellen is. Volgens dit klimaatmodel mogelijkerwijs 25% minder zeespiegelstijging (aan de kust) in 2100.

  8. G.J. Smeets

    In dagblad Trouw een stuk over het initiatief van onderzoeksbureau CE Delft om tot de zomer te proefdraaien met een Klimaatcrisis Beleid Team (gemodelleerd naar het covid-OMT) dat de regering voorziet van kennis en advies. Zie
    https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/moet-er-ook-een-omt-komen-voor-het-klimaat~b6179da7/

    Ik zie er weinig in om diverse redenen:
    – Puur pragmatisch: de regering is voorlopig demissionair. En de nieuwe regering heeft de crisishanden al vol aan covid. Geen goed moment om te proefdraaien.
    – Vergelijking tussen covidcrisis en klimaatcrisis slaat nergens op. Het is waar dat zowel pandemiologen en klimatologen al lang vergeefs aan de bel hebben getrokken en beleid-suggesties hebben gemaakt maar klimatologen doen dat toch echt veel langer. Hun kennis&suggesties zijn op de ministeries al decennialang bekend.
    – Beleidsmatig gezien is er geen klimaatcrisis maar een energietransitie-crisis en dat zijn echt twee verschillende dingen. Bizar dat CE Delft een Klimaatcrisis Beleid Team initieert i.p.v. een Energietransitie Beleid Team. Maar dan nog:
    – Een ‘klimaat’beleidteam voor dse regering erbij is meer koren op de molen van het NL gepolder. Het covid-OMT is geen goed model/sjabloon voor een energietransitie beleid team.

  9. lieuwe hamburg

    @Smeets,

    De nieuwe regering is er nog niet. Het is dus niet mogelijk dat ze de crisishanden al vol heeft aan covid 19. De huidige demissionaire regering heeft gister pas voor het eerst een besluit genomen wat afwijkt van advies van de wetenschap. Ze voeren steeds op de wetenschappelijke inbreng en de enige keer toen ze daar van afweken namen ze een besluit om juist iets gesloten te houden onder druk van de bevolking (lagere scholen).
    Volgens mij is het polderen geen wetenschappelijke kwaal maar vooral een politieke en kan het KBT (Klimaatcrisis Beleid Team) een nuttige functie hebben.

  10. Hans Custers

    Lieuwe,

    Je zegt: “De huidige demissionaire regering heeft gister pas voor het eerst een besluit genomen wat afwijkt van advies van de wetenschap.” Ik weet niet of je dat zo stellig kunt zeggen. Adviezen van het OMT zijn niet openbaar, en dus weten we niet precies of er vaker van is afgeweken.

  11. G.J. Smeets

    Lieuwe,
    “De nieuwe regering heeft de crisishanden al vol aan covid” (mijn woorden) is gewoon correct Nederlands omdat covid een crisis is die nu al op de agenda staat van de nieuwe nog te vormen regering.

    Je stelt dat een door CE Delft geïnitieerd/voorgenomen/beoogd KBT een nuttige politieke functie kan hebben. Je stelt dat zonder argumenten. Nuttig voor wie? Voor wat?
    Ik daarentegen heb *met een paar argumenten* gesteld dat ik in zo’n KBT weinig zie. Met als hoofdargument dat de ministeries beschikken over alle wetenschappelijke info over klimaat en energietransitie. Ik zie de meerwaarde van een KBT voor politieke besluitvorming niet.

    En nogmaals: de covid Blitz met heel weinig temporele vertraging in de effecten van aanpak is risico-analytisch van een andere orde dan de energietransitie met grote temporele vertraging in de effecten van aanpak.

    Ik sluit me overigens aan bij de opmerking van Hans.

  12. lieuwe hamburg

    Hans,

    Volgens mij zijn die adviezen gewoon openbaar zie:
    https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/omt#OverzichtOMTadviezen

    Uit de persberichten van de afgelopen tijd heb ik begrepen dat er nu voor het eerst versoepelingen zijn tegen het advies in van het OMT. Het is een lange lijst en het zou best kunnen zijn dat het eerder is gebeurd.

    Smeets,

    Het artikel waar jij naar verwees sprak mij wel aan ook de argumenten.

  13. Hans Custers

    Lieuwe,

    Ja, inderdaad blijken de adviezen openbaar te zijn. Misschien is dat de afgelopen tijd een keer veranderd? En anders herinnerde ik het me verkeerd.

  14. lieuwe hamburg

    Smeets,

    “En dus wijkt het kabinet pas voor de tweede keer sinds de pandemie uitbrak af van een OMT-advies, terwijl dat team toch ‘heilig’ verklaard was. Hoewel bijvoorbeeld ziekenhuisbaas Ernst Kuipers de versoepeling ‘geen grote stap’ vindt, vinden andere OMT’ers het beter om toch nog even af te wachten.

    Eén keer eerder week het kabinet af het OMT-advies. Dat was toen het vorig voorjaar de scholen sloot. Het OMT vond dat toen niet nodig, maar ook toen was de maatschappelijke druk om een eigen koers te kiezen te groot.”

    https://www.gelderlander.nl/politiek/kabinet-wilde-druk-niet-langer-weerstaan-dan-maar-een-risico~a832d11b/

    Voordat je alle adviezen gaat doorspitten zou je ook gewoon de pers kunnen vertrouwen. Ik heb het gevoel dat in deze crisis het kabinet enorm gebaat is geweest met de inbreng van de wetenschap en ook erg geleund heeft op de autoriteit van diezelfde wetenschap. Het heeft het vele polderen vermeden in deze crisis.

    ” – Een ‘klimaat’beleidteam voor dse regering erbij is meer koren op de molen van het NL gepolder. Het covid-OMT is geen goed model/sjabloon voor een energietransitie beleid team.” (jouw woorden) Ik denk dat het KBT juist een een hoop gepolder kan vermijden maar misschien ben ik naïef.

  15. Hoi Lieuwe,

    Ik ben het grotendeels eens met de kritiek van Goff Smeets op een ‘Klimaatcrisis Beleid Team’. Daar valt overigens bij op te merken dat dit KBT alleen een proefdraaien betreft: het idee is om te exploreren wat het bij zou kunnen dragen. Er is immers nog geen enkele formele status of mandaat voor zo’n KBT.

    Je zegt: “Ik heb het gevoel dat in deze crisis het kabinet enorm gebaat is geweest met de inbreng van de wetenschap en ook erg geleund heeft op de autoriteit van diezelfde wetenschap.

    Ja, dat is waar. Tegelijkertijd heeft het kabinet — met name aan begin van de coronacrisis — zich soms wel héél erg verscholen achter het OMT en RIVM. Het parool was dan, geparafraseerd: “De wetenschap zegt dat X de enig mogelijke aanpak is en dus doen we X.” Dat heeft er onder meer toe geleid dat in zijn eerste toespraak Mark Rutte het uitsluitend over ‘groepsimmuniteit’ had als uitweg uit de crisis, iets dat hem toentertijd was voorgehouden door het OMT en RIVM. Dit is het RIVM en het kabinet daarna blijven achtervolgen — alsof het kabinet niet geleidelijk van strategie veranderd zou zijn (wat wel zo is).

    Waar het op neer kwam: lange tijd heeft het kabinet de eigen verantwoordelijkheid verborgen achter: “de wetenschap zegt dat we X moeten doen”, terwijl het in werkelijkheid om waarden-gedreven keuzes gaat; het zijn OUGHTs i.p.v. IS. Ik vind dat geen goed recept om na te volgen met betrekking tot het klimaat- en energiebeleid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s