Tagarchief: Hittestress

Open discussie najaar 2026

Begin deze maand publiceerde Copernicus Climate Change Service een overzicht van de klimatologische omstandigheden in Europa van de afgelopen, in veel opzichten extreme zomer. Met een heleboel informatie die aantoont hoe extreem die zomer was, zeker naar de maatstaven van het klimaat dat we nog niet zo lang geleden als normaal beschouwden. Ik pik er twee afbeeldingen uit. De eerste brengt de toename van hittestress in Europa in beeld en de tweede die van zomerse droogte. Onderzoek (zie ook het nieuwsbericht van de NOS) wijst op een aanzienlijke hogere sterfte in Europa door de hitte, mede als gevolg van klimaatverandering.

Dagen met sterke en zeer sterke hittestress in Europa sinds 1950. Bron: Copernicus Climate Change Service.
Percentage van het Europese landoppervlak met matige, ernstige en extreme droogte in augustus. Bron: Copernicus Climate Change Service.

Ondertussen constateert ook UNEP dat het onvermijdelijk is dat we binnen afzienbare tijd voorbij de anderhalve graad schieten, en dat ingrijpende emissiereducties nodig zijn om nog kans te maken om aan het eind van de eeuw die doelstelling toch te halen.

Dit, en allerlei andere klimaatgerelateerde zaken kunnen besproken worden in deze open discussie.

De wereldwijde toename van hittestress door klimaatverandering

Grote delen van Europa hebben vroeg in deze zomer hittestress ervaren. Wat dat is en hoe het aanvoelt, zal ik dus niet hoeven uit te leggen. In veel landen, waaronder Nederland, werden temperatuurrecords voor juni gebroken, en in sommige landen werden zelfs temperaturen bereikt die daar nooit eerder waren gemeten. Onderstaand lijstje is afkomstig van de BBC.

Temperatuurrecords tijdens de hittegolf in Europa van juni 2026. Bron: BBC

Hitte is een belangrijke oorzaak van weergerelateerd overlijden. Vooral ouderen en jonge kinderen zijn kwetsbaar, maar ook mensen die fysiek werk doen in de buitenlucht lopen een verhoogd risico op gezondheidsschade of zelfs overlijden. Er is bij hittegolven altijd een aanzienlijke oversterfte, maar toch wordt hitte zelden genoemd als doodsoorzaak in overlijdensrapportages. Mensen overlijden vaak door andere aandoeningen die door hitte worden verergerd, zoals hartfalen of astma. Precieze cijfers over het effect van hitte op mortaliteit zijn mede daardoor moeilijk vast te stellen.

De fysiologie van hitte

De biochemie in het menselijk lichaam is helemaal ingericht op een temperatuur van 37, 38 graden. Bij enkele graden meer of minder gaan er processen haperen, en daardoor kan er schade ontstaan. Duurt dat niet heel lang, dan kan het lichaam de schade vaak nog wel herstellen. Maar ergens houdt dat op. De meest kwetsbaren kunnen dat punt vrij snel bereiken. Dat is zeker zo wanneer het ’s nachts warm blijft. Hoge nachttemperaturen blijken het herstel te bemoeilijken, onder meer omdat we slechter slapen als het te warm is.

Lees verder →