Gastblog van G.J. Smeets
Afgelopen zomer werd de Britse econoom Nicholas Stern (voormalig hoofdeconoom van de Wereldbank) hier geïnterviewd. In 2006 had hij de financiële schade van fossiel stoken geraamd en gesteld dat klimaatbeleid goedkoper is dan niets doen. Hoongelach en bagatellisering waren destijds zijn deel. In dit interview, twintig jaar later, stelt hij dat klimaatverandering om veel meer gaat dan financiële schade namelijk verwoesting van onze manier van leven. Met name vanwege massale migratie tgv toenemend onleefbare meteorologische condities wereldwijd. Citaat:
“Neem de Gangesvlakte: over dertig jaar kunnen de temperaturen daar een aanzienlijk deel van het jaar boven de 50 graden liggen. Gaan we die mensen laten stikken? […] We lopen het risico dat mensen zich op grote schaal over de aarde gaan verplaatsen, met gigantische verstoringen van ons economische systeem.”
Kortom, een kantelpunt in onze manier van leven. Ik zie geen reden om dat vooruitzicht te betwijfelen. Globale opwarming is momenteel +1,5°C en +2°C is mijns inziens onafwendbaar door wat er aan vertraging van GHG-effecten in de pijplijn zit. En dan blijven dreigende kantelpunten in het klimaatsysteem zelf nog buiten beschouwing. Door slechts 250 jaar fossiel stoken is de dynamiek/ritmiek van het 12.000 jaar oude Holoceen klimaat ernstig ontregeld. En op die dynamiek/ritmiek zijn alle civilisaties en hun handelsrelaties gebaseerd. Nicholas Stern: “De opwarming gaat veel sneller dan we twintig jaar geleden dachten […] You ain’t seen nothing yet.“
Ik prijs me gelukkig dat ik het economische eindspel van onze civilisatie niet zal mee maken. Intussen zie ik met lede ogen aan dat ‘we’ niet in staat zijn het tij te keren. Concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer neemt nog altijd toe. Adaptatie aan de gevolgen daarvan is traag en kost hetzelfde als wat economische groei (monetair uitgedrukt in bruto nationaal product) oplevert. En het belangrijkste: beleidsmatige kwesties inzake de opwarming variëren op een schaal van oplosbaarheid 0-10 en de score is 0. GHG concentratie in de atmosfeer neemt ondanks de ingezette energietransitie toe en niet af en de Grote Spelers in de geopolitiek hebben andere dingen aan hun hoofd. Het ziet er in mijn ogen hopeloos uit doordat ik uitga van de epistemologische vuistregel die experts in interventietechnieken hanteren: wanneer correctie in het traject naar het beoogde doel trager is dan progressie in de afwijking van het doel is het einde oefening. Het gaat op voor traumachirurgen, ecologen, militaire legercommandanten, vuilophaaldiensten, automonteurs. In dat rijtje past Nicholas Sterns vooruitzicht “gigantische verstoringen van ons economische systeem.”
Last but not least is er een persoonlijk kantelpunt. Afgelopen zomer was het hier in de hak van Italië twee keer +40°C enkele dagen aaneensluitend en twee keer ben ik letterlijk flauwgevallen terwijl ik (jaargang 1950) fysiek in goede conditie ben. Beide keren is het met een sisser afgelopen en kwam ik goed weg. Maar sindsdien vertrouw ik niet meer op mijn fysieke conditie noch op de strapatsen van de weergoden. Mijn kantelpunt in de perceptie van mezelf en van de weergoden.
