Categorie archief: Zonder categorie

Open Discussie september 2014

Hier kunnen inhoudelijke discussies over klimaatwetenschap en klimaatverandering worden gevoerd of voortgezet, die niet direct betrekking hebben op een specifiek blogstuk. Reminder: als je voelt dat je in herhaling dreigt te vallen in antwoord op de herhalingen van een mede-discussiant, dan is een “agree to disagree” wellicht het hoogst haalbare en dat is oké.

Ook over de vraag die Lennart van der Linde stelde, en een eerdere reactie van Gerbrand Komen, kan hier verder gesproken worden.

 

De straalstroom en extreem weer; een vervolgverhaal

Rossby-golven zijn al een tijdje een hevig bediscussieerd onderwerp in de wetenschap. En daarbuiten ook wel een beetje. Buiten de wetenschap wordt daarbij meestal niet letterlijk over Rossby-golven gesproken: het gaat dan meestal over een meanderende straalstroom, of een wandelende polaire wervel. Zelf gebruikte ik dergelijke termen in een blog van enkele maanden geleden, over de rare winter.

monsoon_weather_guide_464_s2

Positie van de straalstroom tijdens de Russische hittegolf van 2010

Bewegingen van lucht en water langs het aardoppervlak zouden een stuk simpeler te begrijpen zijn als de aarde plat zou zijn en niet om zijn as zou draaien. Helaas – voor wie zoals ik van eenvoud houdt – bestaan die complicaties wel. De draaiing van de aarde veroorzaakt het Corioliseffect: de bekende circulatie van (bijvoorbeeld) luchtstromingen rond lagedrukgebieden. De grootte van het Corioliseffect hangt af van de snelheid waarmee het aardoppervlak beweegt en die snelheid varieert dan weer met de breedtegraad: wie op één van de polen staat blijft staan waar hij staat en draait in 24 uur alleen een rondje om zijn as; terwijl iemand op de evenaar met een snelheid van zo’n halve kilometer per seconde (sneller dan het geluid) door de ruimte zoeft. De verandering van het Corioliseffect met de breedtegraad zorgt voor het ontstaan van Rossby-golven.

Het voert te ver om het ontstaan van die golven hier verder uit te werken. Wat vooral van belang is dat het niet zomaar wat slingeringen zijn die wel op een golf lijken. Het zijn echte golven, die beschreven en bestudeerd kunnen worden aan de hand van de wetenschappelijke kennis die er over golven is. Er kunnen bijvoorbeeld staande golven ontstaan en resonantie-effecten optreden. Rossby-golven zijn vooral van belang op de schaal van de zogenaamde synoptische meteorologie: een geografische schaal van ruwweg 1000 km of meer en een tijdsschaal van enkele dagen tot soms wel een maand. De processen op deze schaal bepalen het weer op hoofdlijnen; de weerman die een voorspelling voor het weer van morgen in Apeldoorn, Ammerzoden of Arnemuiden wil doen werpt er enkele blikken op en zoomt dan in op een kleiner schaalniveau.

Een belangrijke luchtstroming op dit schaalniveau is de straalstroom: de wind die op grote hoogte en met hoge snelheid op gematigde breedtegraden van west naar oost waait. De straalstroom ontstaat als gevolg van het temperatuurverschil tussen de tropen en de polen. In de straalstroom zijn Rossby-golven vaak goed zichtbaar. Er wordt dan ook wel gesproken van een meanderende straalstroom. Twee karakteristieken van Rossby-golven kunnen een grote invloed hebben op het weer:

  • Amplitude. Bij een grote amplitude dringt op de ene plek koude polaire lucht ver door in de richting van de evenaar en gebeurt op een andere plek het omgekeerde. Op sommige plekken is het dan dus (veel) warmer dan normaal en op andere plekken (veel) kouder.
  • Golfsnelheid. Dit is vooral relevant wanneer de golfsnelheid heel laag is: grote gebieden hebben dan gedurende lange tijd nagenoeg hetzelfde weer. Afhankelijk van de positie ten opzichte van de golf kan dat weer koud, warm, nat of droog zijn.
jul3_jet

Positie van de straalstroom boven de VS op 3 juli 2014. Meteoroloog Jeff Masters beschrijft op zijn Weather Underground blog het hiermee samenhangende weer: warmte, kou en overstromingen.

Lees verder

Open discussie zomer 2014

Voor degenen die de discussie over kernenergie uit de windenergie-draad voort willen zetten, of voor al het andere dat u hier kwijt wilt: een nieuwe open discussie.

Oceaanverzuring 56 miljoen jaar geleden

• Circa 56 miljoen jaar geleden, tijdens het zogeheten PETM, kwam er, net als in onze huidige tijd, een grote hoeveelheid CO2 in de atmosfeer terecht met als gevolg een relatief snelle opwarming van de aarde.
• Door de gestegen CO2 concentratie ten tijde van het PETM werden de oceanen ongeveer twee keer zo zuur (een daling van de pH met 0.3 eenheden). Tegenwoordig gaat de verzuring van de oceanen tien keer zo snel als toen.

Het PETM staat voor het Paleocene-Eocene Thermal Maximum, een relatief snelle klimaatverandering die zo’n 56 miljoen jaar geleden plaats heeft gevonden. Deze gebeurtenis markeert de scheiding tussen twee geologische tijdperken, het Paleoceen en het Eoceen en is, naast het historische en wetenschappelijke aspect, interessant vanwege enkele grote overeenkomsten met het huidige tijdperk. Net als in onze ‘moderne’ tijd nam tijdens het PETM in een relatief korte tijdspanne de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer sterk toe en dat veroorzaakte uiteraard een temperatuurstijging, samen met een verzuring van de oceanen. Een nieuwe publicatie van Penman et al laat op basis van metingen zien wat de grootte van de daling van de pH – een toename van de zuurgraad – was in de oceanen tijdens het PETM (zie het persbericht en een pdf van de publicatie).
Lees verder

Open discussie voorjaar 2014

Kersenbloesem Hokkaido

Hier kunnen inhoudelijke discussies over klimaatwetenschap en klimaatverandering worden gevoerd of voortgezet, die niet direct betrekking hebben op een specifiek blogstuk. Bedenk s.v.p. dat het nog steeds primair over klimaatwetenschap en klimaatverandering dient te gaan.

Reminder: als je voelt dat je in herhaling dreigt te vallen in antwoord op de herhalingen van een mede-discussiant, dan is een “agree to disagree” wellicht het hoogst haalbare en dat is oké.

Open discussie Januari 2014

Hier kunnen inhoudelijke discussies over klimaatwetenschap en klimaatverandering worden gevoerd of voortgezet, die niet direct betrekking hebben op een specifiek blogstuk. Bijvoorbeeld:

* over de oorzaak van de toename van de CO2-concentratie;
* over ijsberen v.z.v. die al niet in een andere open discussie staan;
* over de ecologische gevolgen;
* over kernfusie en dergelijke.

Als je voelt dat je in herhaling dreigt te vallen in antwoord op de herhalingen van een mede-discussiant, dan is een “agree to disagree” wellicht het hoogst haalbare en dat is ok.

Blog review van 2013

De trend van vorig jaar heeft zich voortgezet: KlimaatVerandering is de facto een groepsblog geworden waar mijn medebloggers Bob Brand, Hans Custers en Jos Hagelaars veruit het actiefste zijn. Moderatie wordt eveneens door ons alle vier uitgevoerd. Blogposts worden in de meeste gevallen voor publicatie door elkaar becommentarieerd; er vindt dus als het ware een interne review plaats die als extra kwaliteitsborging dient. Ook hebben we ettelijke gastblogs gehad. Op het blog komen o.a. nieuwe wetenschappelijke inzichten, de basale kennis over klimaatverandering en reflectie op het klimaatdebat aan de orde.

We zijn recent ook met een twitteraccount begonnen als aanvulling op het blog: @KlimaatVeranda. Deze beheren we ook met z’n vieren. En alsof dat niet genoeg is zijn we ook op facebook te vinden. Nieuwe blogposts worden automatisch op twitter en facebook gezet. Hoe zich dit alles gaat ontwikkelen zal de toekomst uitwijzen, want “voorspellen is moeilijk, zeker als het de toekomst betreft”.

Het blog was in 2013 meer dan 90.000 keer bekeken; dat is dik anderhalf keer meer dan in 2012. Opvallend is dat enkele “open discussies” tot de meest bekeken posts horen, al worden die qua bezoekers waarschijnlijk gedomineerd door een klein aantal actieve discussianten op de draad in kwestie. De twee meest populaire “echte” blogs waren Hans Labohm vindt de projecties van de klimaatwetenschap te optimistisch (door Hans Custers) en de twee tijdperken van Marcott (door Jos Hagelaars).

Hans Labohm mengde zich in de eerstgenoemde discussie, waaraan een -hoe zal ik het zeggen?- interessant staartje zat (zie ook hier). Arthur Rorsch werd er ook nog bijgehaald, maar dat mocht niet baten.

De post over Marcott (ook op mijn Engelstalige blog OurChangingClimate verschenen) is weer een heel ander verhaal. Jos had daarvoor een grafiek gemaakt waarin vier verschillende datasets gecombineerd werden tot een magnifieke figuur waarin de gemiddelde temperatuur op aarde wordt weergegeven vanaf de laatste ijstijd tot de geprojecteerde temperatuur voor 2100 (bij gestaag voortschrijdende emissies volgens het A1B scenario):

Shakun_Marcott_HadCRUT4_A1B

Deze iconische grafiek, gedoopt “the wheelchair” door de kleurrijke blogger Eli Rabett, is een verdiende bloghit geworden in 2013 en is intussen op talloze andere blogs en websites te zien.

Veruit de meeste verwijzingen naar ons blog kwamen via twitter (dank wederom aan @ClimateNL en @JanPaulvanSoest voor regelmatige verwijzingen/retweets). Daarnaast kwamen er hits binnen via Marcel Crok’s blog, nujij, symbaloo, facebook en wetenschap24 (waar Elmar Veerman er helaas mee ophoudt; zie hier zijn laatste W24 klimaatbericht).

De belangrijkste zoekwoorden zijn evenals het jaar ervoor “klimaatverandering” en “Bart Verheggen”. Bezoekers kwamen in totaal uit 88 landen, al kwam bijna 80% uit Nederland.

Open discussie Nov 2013

Voor inhoudelijke discussies over klimaatwetenschap en klimaatverandering.

Als je voelt dat je in herhaling dreigt te vallen in antwoord op de herhalingen van een mede-discussiant, dan is een “agree to disagree” wellicht het hoogst haalbare en dat is ok.

 

Open discussie september 2013

Voor klimaatgerelateerde zaken die niet in een recent blogstuk zijn besproken. Wellicht ten overvloede:

– vrijheid van meningsuiting geldt voor iedereen;

– en de spelregels eveneens.

Moderatie van de commentaren vindt plaats door verschillende mensen, waaronder Bart Verheggen en enkele trouwe lezers/schrijvers van dit blog.

Open discussie juni 2013

Voor klimaatgerelateerde zaken die niet in een recente blog aan de orde zijn gesteld.

Wellicht ten overvloede:

– Vrijheid van meningsuiting geldt voor iedereen

– De spelregels eveneens

– Moderatie van comments vindt plaats door verschillende mensen, waaronder ikzelf en enkele trouwe lezers/schrijvers van dit blog.