Het klimaat was vrijwel dagelijks in het nieuws, deze zomer. Hitte, droogte, natuurbranden, de toename van extreem (zomer)weer is op allerlei manieren zichtbaar en voelbaar in de wereld.
Het heeft ook tot gevolg dat klimaatwetenschappers in toenemende mate vanaf twee flanken worden aangevallen. Enerzijds zijn er nog altijd de pseudosceptici, die stug blijven volhouden dat klimaatverandering niks is om je zorgen om te maken. Maar aan de andere kant komen er steeds meer verwijten dat klimaatwetenschappers onvoldoende gewaarschuwd zouden hebben, of te weinig meegaan in doemvoorspellingen.
Op Bluesky reageerde klimaatwetenschapper Kate Marvel met enkele rake opmerkingen op deze ontwikkelingen.
Die laatste post was naar aanleiding van haar lezenswaardige artikel over de vraag of wat we deze zomer zien erger is dan waarvoor klimaatwetenschappers hebben gewaarschuwd.
Dit, en allerlei andere klimaatgerelateerde zaken kunnen besproken worden in deze open discussie.
Klimaatverandering 
We weten dit al sinds de jaren zeventig, maar ja, zolang hebzucht de wereld beheerst zal er weinig veranderen!
LikeLike
We gaan als mensheid naadloos over van ontkenning naar “te laat”.
Ik hoorde laatst in een podcast dat je hoop niet per se hoeft te zien als de wens op een goede afloop, maar als het zelf doen van het goede. Dat geeft mij iig houvast om zelf mijn best te (blijven) doen.
Hoe zien jullie dit?
LikeLike
Henk,
Ik ben het daar helemaal mee eens. Wat mij betreft is er ook geen alternatief. Om maar eens een oude politieke slogan te gebruiken in een context waarin die veel meer op zijn plaats is.
LikeLike
We hebben een zomer achter de rug, met ongekende waterschaarste en langdurige hitte. Een deel daar van kunnen we toeschrijven aan klimaatverandering; het zal dus nog wel vaker gaan gebeuren. Wat mij betreft geen prettig vooruitzicht.
Volkomen onbegrijpelijk dus de berichten dat er in Amsterdam Zuidoost een datacenter gepland is wat tot 1,1 MILJARD liter drinkwater per jaar kan gebruiken.
@#%&?!!!
Hyperscale datacentra zijn een ramp voor milieu en leefomgeving, dat is al heel lang bekend. Terwijl we ijverig bezig zijn met ledlampen, warmtepompen en elektrische auto’s is er een explosieve groei van een geheel nieuwe en zeer vervuilende sector.
Stroomverbruik. Het stroomverbruik van hyperscale datacenters is gigantisch, vergelijkbaar met een complete stad. Zoveel stroom is er vaak niet eens, het leidt tot grote problemen op het stroomnet. Andere partijen, met een veel bescheidener gebruik, kunnen dan geen aansluiting meer krijgen. Datacentra schermen er vaak mee dat ze groene stroom gebruiken. Dus niks aan de hand, voor de gebruikers in Amerika en elders. Wel dus. In de Wieringermeer bijvoorbeeld bleek dat alle stroom van de grote windturbines (geplaatst met de belofte dat ze goed zijn voor zoveel duizend huishoudens) opgekocht was door Mircosoft.
Grondstoffengebruik. Datacentra zijn volgebouwd met computer servers; de productie van alle hardware vraagt een enorme hoeveelheid schaarse grondstoffen. De winning daarvan is een ramp voor de gebieden waar dat uit de grond gehaald wordt. De schaarste er van leidt tot oorlogen en wereldwijde instabiliteit. Zeven jaar geleden alweer was ik bij een presentatie waarbij getoond werd hoeveel schaarse grondstoffen er nodig waren voor de energietransitie. Die grondstoffen bleken er helemaal niet te zijn. En nu maken we het nog erger: voor de datacentra is nog veel meer nodig, en aan de kant van de stroomproductie is dan nog heel veel meer nodig. Het is compleet absurd. https://www.youtube.com/watch?v=pBOjZyLsF-I
Waterverbruik en opwarming. Het waterverbruik van datacentra is gigantisch. Dat is oppervlaktewater, industriewater of zelfs drinkwater. Dat is nodig voor de koeling. Daarnaast is er ook luchtkoeling mogelijk, maar in tijden van warmte en hitte is dat onvoldoende. Dat betekent dat het waterverbruik van de datacentra het hoogst is op het moment dat water het schaars is. Vaak worden er alleen sommetjes gemaakt met het gemiddelde jaarverbruik, maar die geven dus een heel misleidend beeld. Het geplande datacenter in Amsterdam Zuidoost kan dus tot 1,1 miljard liter drinkwater gaan gebruiken. Dat is ook nog eens 2,5 keer zo veel als andere datacentra met een vergelijkbare capaciteit. Goed drinkwater is ons meest kostbare goed. Het is onvoorstelbaar dat het hieraan verspild gaat worden. Koeling van het datacentra betekent OPWARMING van de omgeving, en die is fors https://ioplus.nl/nl/posts/ai-datacentra-bron-van-lokale-opwarming-grote-gevolgen Niet heel prettig tijdens een hittegolf.
Verlies aan autonomie. De meeste hyperscale datacentra worden gebouwd en/of gebruikt door buitenlandse bedrijven, vaak Amerikaans. Het afgelopen jaar hebben we gezien dat Amerika geen betrouwbare partner meer is. Ook is het onduidelijk wat er in de datacentra precies uitgespookt wordt, en welke gegevens er doorgeleverd worden. En we hebben er niks over te zeggen. Eenmaal gevestigd kunnen de bedrijven met sluwe advocaten eisen dat de datacentra voorgaan in de levering van stroom en water, terwijl er in de rest van het land schaarste is.
Hoe nu verder??? Er wordt gesteld dat de bouw van het datacenter al lang geleden is toegezegd, voordat er een bouwstop kwam voor zulke hyperscale centra. Maar de tijden zijn veranderd. De internationale situatie is veranderd, de opwarming gaat verder, én de benodigde hoeveelheid water blijkt veel hoger te zijn dan in eerdere ramingen.
Het lijkt me dat we dit nu met alle mogelijke middelen tegen moeten houden. Het verbaast me ook erg dat de overheid én de milieu organisaties zo lang hebben zitten slapen op dit gebied. Jetten had gisteren nog mooie woorden dat hij weer hard bezig gaat om onze bedrijven groener te maken. Nee dus, dit is compleet het tegenovergestelde.
Wanneer het niet meer mogelijk is om de bouw tegen te houden kunnen we in ieder geval stellen dat er niet meer water geleverd wordt dan in de oorspronkelijke raming. Als dat niet uitkomt dan moet het datacenter maar ergens anders komen. Dat kan wel moeilijker worden, want internationaal komt er ook steeds meer weerstand tegen. Alleen in Nederland waren nog sukkels die dit toe hebben gestaan.
LikeLike
Bart,
uit het hart gegrepen. Plus de gedachte dat de huidige AI weliswaar een revolutie in mogelijkheden is, maar met een techniek die vrijwel zeker niet het eindpunt zal zijn. Het geeft te denken dat de menselijke hersenen op basis van de energie in een paar aardappels heel aardige opstelletjes kunnen schrijven. Er zal vast nog een revolutie komen waarbij AI ook niet veel meer dan een paar aardappels nodig heeft. En dan zitten we met een gigantische overcapaciteit en gecrashte beurzen.
LikeLike
Het past in de bredere context van de politiek die geen keuzes maakt over wat er wel of niet nog mogelijk is aan (economische) activiteit. Een probleem dat volgens mij niet alleen in Nederland speelt. De hamvraag: is het onmacht of onwil? Daar ben ik nog niet helemaal uit.
De huidige AI-race draait volgens mij amper nog om echte innovatie, maar is vooral een wedloop om wie zo snel mogelijk zo veel mogelijk kan investeren in nog meer rekenkracht. Het lijkt me vrijwel onmogelijk dat die luchtbel niet een keer uit elkaar klapt. En de grote vraag is dan nog of die LLM’s waar zoveel in wordt geïnvesteerd nu echt de meest nuttige toepassing zijn van deze technologie. Voor wetenschappelijke toepassingen heb je zulke mega-datacentra in elk geval niet nodig. Meer gespecialiseerde toepassingen kunnen met veel minder toe.
LikeLike