Open discussie voorjaar 2022

Dit blog bestaat – afgezien van een kort aanloopje in 2008 – inmiddels elf jaar. In de begintijd schreven we vooral reacties op pseudosceptische verhalen. Dat is in de loop van de tijd minder geworden. Of we daar goed aan doen, daar zullen de meningen over verschillen. Voor mij geldt in elk geval dat reageren op die verhalen steeds minder interessant werd. Omdat het steeds weer dezelfde verhalen waren, die allemaal al uitgebreid waren weerlegd. Door ons, of door anderen.

Die indruk werd enige tijd geleden bevestigd door een studie in Nature Scientific Reports. Daarin werden de meestvoorkomende pseudosceptische argumenten van de afgelopen twintig jaar op een rijtje gezet en er blijkt in die tijd maar weinig te zijn veranderd. Wel is er wat veranderd in hoe vaak bepaalde typen argumenten worden gebruikt. De aanvallen richten zich tegenwoordig meer op oplossingen voor klimaatveranderingen en wat minder op de klimaatwetenschap. Vooral bij conservatieve denktanks is dat het geval.

Hieronder een overzicht van de meestvoorkomende pseudosceptische beweringen.

Overigens zullen de trouwe lezers van ons blog wel hebben opgemerkt dat we de laatste tijd minder actief zijn dan ooit het geval is geweest. Dat heeft te maken met andere bezigheden en beslommeringen, maar het komt ook omdat wij niet zo goed zijn in het herhalen van onszelf. We hebben wel eens het idee dat we alles al hebben gezegd. Wat absoluut niet betekent dat er niks meer te zeggen zou zijn. Maar we denken dat het blog er van op zou frissen als het af en toe ook eens door iemand anders wordt gezegd. Vandaar een uitnodiging aan iedereen die een gastbijdrage zou willen schrijven: neem contact met ons op. Om misverstanden te voorkomen: bijdragen die alleen maar de weerlegde claims uit het bovenstaande lijstje napraten zullen we niet plaatsen. Daarvoor zijn er andere blogs.

In deze Open Discussie kunnen klimaatzaken die geen verband houden met de inhoud van recente blogs aan de orde worden gebracht.

15 Reacties op “Open discussie voorjaar 2022

  1. Maandagavond 30 mei geeft Professor Katharine Hayhoe, een bekende klimaatwetenschapper, spreker en auteur, een lezing in Amsterdam (19:30 – 21:00 aan de UvA op Science Park, meer info https://www.auc.nl/shared-content/events/lectures/wit-2021-2022/05/katharine-hayhoe.html?origin=ok1BelHYSpe8E7wBbjQbRA). Toegang is gratis, mensen van buiten UvA/AUC wordt gevraagd zich hier aan te melden: https://www.eventbrite.co.uk/e/lecture-katharine-hayhoe-tickets-344608662787.

    Misschien een rare dag om het over droogte te hebben, maar zowel droogte als extreme neerslag nemen toe door klimaatverandering. Dat is het onderwerp van deze explainer video (de eerste waaraan ik heb meegewerkt vanuit mijn nieuwe positie bij RTL): https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5308360/gemiddeld-meer-regen-en-vaker-droogte-hoe-kan-dat
    #sluikreclame

  2. G.J. Smeets

    Dit https://3quarksdaily.com/3quarksdaily/2022/05/what-we-talk-about-when-we-talk-about-the-future.html#more-213148 is de afsluiting van een serie essays getiteld On Climate Truth and Fiction. Die titel geeft de thematiek van de serie perfect weer.
    De auteur (Usha Alexander) gaat als een antropoloog te werk en legt de belangrijkste (on)zinverhalen over onze rol op de planeet onder de loep. Haar uitgangspunt is het wetenschappelijke verhaal van de IPCC rapportages. De serie is wat mij betreft een juweel in de onderzoeksjournalistiek. Zeer informatief, uitgebreid gedocumenteerd en toegankelijk geschreven.
    Aanrader voor inzicht in het super wicked problem van de opwarming. Hier https://3quarksdaily.com/on-climate-truth-and-fiction is de hele serie in te zien.

  3. Hans Custers

    Wie het onderste uit de kan wil hebben…

    De rechter deed gisteren uitspraak in de zaak van Clintel tegen KRO-NCRV, over het programma Pointer. Clintel werd op één van de acht punten in het gelijk gesteld. In de andere zeven niet.

    Dat ze op dat ene punt gelijk kregen was te verwachten. Bij mijn weten is nooit aangetoond dat Clintel wordt gefinancierd door de fossiele industrie. Hun geld komt, zeggen ze zelf, van particuliere donaties. Wat natuurlijk niet uitsluit dat dat belanghebbenden zijn. Maar het is niet te bewijzen.

    Voor wat betreft een rectificatie gooit Clintel zijn eigen ruiten in. Natuurlijk hadden ze die kunnen krijgen, maar ze eisten een misleidende tekst. Die tekst zou namelijk suggereren dat de rechter geoordeeld zou hebben dat Clintel geen geld zou krijgen van fossiele belangen. Terwijl de rechter daar helemaal niet naar heeft gekeken. Het ging alleen over de vraag of Pointer voldoende bewijs had voor hun opmerking daarover.

    Conclusie: Clintel had hier een kans om een rechtszaak te winnen. Maar omdat ze veel te veel wilden, hebben ze hem met 7-1 verloren.

  4. Het is een publiek geheim dat klimaatwetenschappers weinig hoop hebben dat de opwarming tot 1,5 graad beperkt zal blijven. Maar dat is niet omdat het technisch niet zou kunnen; het ligt vooral aan de ontbrekende politieke/maatschappelijke wil en de kracht van gevestigde belangen.

    De mogelijkheden om onder de 1,5 graad opwarming te blijven werden o.a. in het IPCC anderhalve graden rapport beschreven (en vereisen naast forse emissiereductie ook “negatieve emissies”, waarvan de haalbaarheid op grote schaal betwijfeld kan worden).

    Het probleem is dat de koolstof in de huidige geëxploiteerde bronnen ons al over de 1,5˚ opwarming zouden brengen. In plaats van een deel van die bronnen vroegtijdig te sluiten wordt er echter geïnvesteerd in extra projecten (door zowel industrie als overheid; er gaat nog steeds meer publiek geld naar fossiele energieprojecten dan naar duurzame energieprojecten).
    https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2433051-klimaatwetenschappers-beperken-opwarming-aarde-gaat-mislukken?fbclid=IwAR3BEdJShDFP4xEeUvP7rGwpLgtz9AnXG9xVCJBpooUOKGdm6tl6LUdCE1M (zie ook Nieuwsuur uitzending van 17 juni)

  5. Bijzonder nieuws van Antarctica. In maart was er een ongekende ‘warmtegolf’. Zeer zachte en vochtige lucht uit de buurt van Australië drong door tot boven de ijskap van Oost-Antarctica. Dat leverde een extreme anomalie op: op sommige plaatsen op de ijskap was de gemeten temperatuur bijna 40 graden hoger dan normaal! Daarbij bleef het overigens wel 10 graden vriezen. Aan de kust kwam de temperatuur enkele graden boven 0.
    Naar nu blijkt heeft de warmtegolf een enorme en onvoorstelbare sneeuwdump opgeleverd. Uit de gegevens van GRACE (gravitatiemetingen) blijkt dat er tussen 15 maart en 16 april maar liefst 335,4 Gigaton aan ijs bij is gekomen op Antarctica. Dat is meer dan twee keer het normale jaarverlies. Uitgesmeerd over alle oceanen kan dit de zeespiegel 1 mm doen dalen.
    Op de site weerwoord.be heb ik hier aandacht aan besteed. Omdat ik iets dergelijks wel verwachtte (maar niet zo extreem!) had ik eerder al wat voorbereidend werk gedaan. Zo heb ik uitgerekend wat de normale massaverandering is in deze periode. Dat is +100 Gigaton. Aangroei in deze periode is dus normaal.
    Op Antarctica zijn twee processen gaande, waarvan het nog niet duidelijk is welke de overhand krijgt. Langs de kust, en vooral op West-Antarctica neemt de afkalving van het ijs toe; vooral door opwarming van het zeewater. En bovenop de ijskap neemt de sneeuwval toe, vooral door afname van het zeeijs en opwarming van de atmosfeer elders. Momenteel is de hoeveelheid zeeijs nog steeds erg laag; dat zou tot meer verrassingen kunnen leiden.

    https://www.weerwoord.be/m/2879392

  6. Hans Custers

    Dank, Bart. Dat is interessant. Als ik het goed uitreken zou die 335,4 Gigaton overeenkomen met zo’n 8 meter neerslag (als vloeibaar water) in Nederland. In de vorm van sneeuw zou dat dan een meter of 60 zijn. Al zou die laag natuurlijk wel meteen flink worden samengedrukt onder zijn eigen gewicht.

    Ik wel een kanttekening bij je opmerking dat het nog niet duidelijk is welk proces de overhand krijgt. Bij mijn weten wijst paleoklimatologisch onderzoek er wel heel sterk op dat ijskappen kleiner worden in een warmer klimaat. Het zit er dus dik in dat het smelten uiteindelijk de overhand zal krijgen. Misschien is de werkelijke vraag vooral wanneer dat zal gebeuren. En hoe snel het dan zal gaan.

  7. 335,4 Gt (= 335,4 km3 ijs) is inderdaad een onvoorstelbare hoeveelheid. Uitgespreid over heel Antarctica (13.660.000 km2) is dat een laag van 24,6 mm puur ijs, of ca 24,6 cm losse sneeuw. Is dat mogelijk?

    Eén van de weinige schattingen die ik eerder tegenkwam staat in:
    https://www.nbcnews.com/science/science-news/heat-wave-snowfall-researchers-are-puzzled-antarcticas-recent-weather-rcna21120

    Daarin lees ik:
    “Coastal temperatures rose above freezing levels, and rain pattered the coast. Intense snowfall across the interior of East Antarctica added an estimated 69 gigatons of water mass to the ice sheet, according to modeling by Fettweis.”

    69 Gt als sneeuw in het binnenland, en (deels) regen aan de kust. Waarschijnlijk was de neerslag aan de kust veel intensiever. Een deel van het regenwater kan later bevroren zijn, en een deel van de regen kan als ijzel gevallen zijn. Dat laatste is gunstig, want dat waait niet weg en het kan ook eerder gevallen sneeuw fixeren. Een deel van de sneeuwval op Antarctica verdwijnt doordat het in zee geblazen wordt, of op het shelfijs wat niet meetelt voor de massabalans.

    Het wachten is op meer publicaties hierover, maar het blijft opmerkelijk stil. Natuurlijk moeten we ook kijken of er geen fout in de meting zit. In januari/februari 2021 was een onverklaarbaar grote afname en weer toename in de meetgegevens, dat vertrouw ik ook niet helemaal. Anderzijds zou je verwachten dat er op zo’n kritisch moment als nu extra goed naar de meetgegevens gekeken is. Het feit dat de meetgegevens van maart pas zo laat gepubliceerd werden kan daar op wijzen. In de opgegeven nauwkeurigheid is niks afwijkends te zien.

  8. B.J. Vreeken

    Opnieuw een goede maand op Antarctica. Tussen half april en half mei is er 162,5 Gigaton ijs bij gekomen. Dat is ruim 100 Gt méér dan er verwacht kon worden in deze periode. Er is nu weer even veel ijs als drie jaar geleden.

    https://climate.nasa.gov/vital-signs/ice-sheets/

    Het verloop door de jaren heen is grillig. Toch werd er wel verwacht dat de sneeuwval en andere neerslag verder toe zou nemen. Een gunstige factor is natuurlijk de kleinere hoeveelheid zeeijs, waardoor er meer water kan verdampen. Zie ook het bericht uit 2018 op deze site:

    https://klimaatveranda.nl/2018/01/25/hoe-opwarming-van-antarctica-de-zeespiegelstijging-zou-kunnen-temperen/#more-5423

  9. G.J. Smeets

    Inderdaad B.J., iets meer ijsmassa dan drie jaar geleden maar heel veel minder dan 10 jaar geleden, laat staan 20 jaar geleden.

    Je zegt “Het verloop door de jaren heen is grillig.” Tja, de trend door twee decennia heen is drastische afname van de ijsmassa op Antarctica. Hoezo een ‘goede maand’?

  10. Bart Vreeken

    “Hoezo een ‘goede maand’?”

    Van half april tot half mei neemt de ijsmassa op Antarctica gemiddeld met ca 50 gigaton toe. Dat was nu 112 Gt méér. Dus dat mag je een goede maand noemen. Zo spectaculair als de maand daarvoor was het niet, maar het telt wel bij elkaar op.

    Hierdoor is de versnelling van de afname op Antarctica er helemaal uit; er is nu juist een vertraging. De gemiddelde afname per jaar is nu weer het zelfde als 10 jaar geleden. Wanneer dat een voorbode is voor de komende decennia dan is dat prettig voor het noordelijk halfrond, want daar is voor de zeespiegel het meeste effect te verwachten.

    De toegenomen neerslag op Antarctica past in een trend die al eerder waargenomen was, zie de link naar Klimaatveranda 2018.

    En nu ik toch bezig ben: óók Groenland heeft tot nu toe een relatief gunstig jaar, als we afgaan op de Surface Mass Balance. Het gemiddelde massaverlies per jaar is daar ook iets afgenomen. Maar ook hier geldt: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

  11. G.J. Smeets

    B.J.

    Afnemend verlies is netto gewoon verlies. En vertraging in versnelling van verlies is netto gewoon versnelling van verlies.

  12. Bart Vreeken

    “Afnemend verlies is netto gewoon verlies.”

    Ja, dat is zo, maar dat maakt het wel overzichtelijker. De ijskappen zullen nooit echt stabiel zijn, er zijn altijd periodes met aangroei en massaverlies. Maar in de laatste 2 jaar (periodes tot en met april) is er op Antarctica aangroei.

    “En vertraging in versnelling van verlies is netto gewoon versnelling van verlies.”
    Er is geen sprake van een vertraging in de versnelling, maar een vertraging in het massaverlies. Oók op Groenland.

    Voor zolang het duurt natuurlijk. En met de kleinere landijs- en gletsjergebieden gaat het helaas veel slechter.

  13. Hans Custers

    Bart,

    Inderdaad voor zolang het duurt. Want de dagkoersen kunnen razendsnel veranderen, zoals dit plaatje van NSIDC voor Groenland laat zien:

    Voor Antarctica zal het beeld vermoedelijk niet zo snel zo ingrijpend veranderen. Het zou wel zinvol kunnen zijn om daar onderscheid te maken tussen Oost- en West-Antarctica. De ijskap in het oosten is veel groter en zal dus grotendeels bepalend zijn voor de variabiliteit op korte termijn, terwijl het westen het grote zorgenkind is voor de zeespiegelstijging in de komende eeuw of twee.

  14. lieuwe hamburg

    https://tinyurl.com/5hdhren7

    We wennen te makkelijk aan extreem weer (kop)

    Een zomer zonder hittegolf vinden we al geen zomer meer, zo snel went de opwarming, schrijft Pieter Boussemaere. Terwijl ons land echt niet is voorbereid op die extreme temperaturen.

    Een mooi voorbeeld daarvan hoorde ik afgelopen vrijdag op een Vlaamse radiozender. De pret kon niet op toen twee radiopresentatoren te horen kregen dat we deze week mogelijk tot veertig graden in de schaduw zouden halen. ‘De zomer is in het land: party time!’, riepen ze verrukt. ‘Dertig graden en meer, dat is zomer!’ (citaat)

    Goed artikel in De Standaard van Pieter Boussemaere.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s