Verhuisbericht en Open Discussie winter 2020

Johnny Dowd, verhuizer te Ithaca, New York en zanger, songschrijver en gitarist. Foto: Kat Dalton.

Oplettende websurfers hebben het waarschijnlijk al gezien: er is iets veranderd in onze adresbalk. In plaats van dat lange WordPress-adres staat er nu: klimaatveranda.nl. Een wat handzamer web-adres is iets waar we het in het verleden al wel eens over hebben gehad. Het boek was een goede aanleiding om daar nu echt eens werk van te maken. De oude url’s blijven wel actief, bladwijzers of links op andere websites die naar zo’n oud adres verwijzen blijven het dus gewoon doen. Dat kan allemaal omdat we naar een wat luxere versie van WordPress zijn overgestapt.

Een ander groot voordeel van die overstap: er staan geen advertenties meer op het blog. Door de upgrade zijn er ook wat meer mogelijkheden onder de motorkap van het blog. Die gaan we de komende tijd verkennen. Mogelijk gaan we wat dingen op de site ook wat anders ordenen.

Opmerkingen of suggesties over wat er is veranderd of veranderd zou kunnen worden zijn welkom in deze Open Discussie. Verder kunnen hier, zoals altijd, inhoudelijke discussies over klimaatwetenschap en klimaatverandering worden gevoerd of voortgezet, die niet direct betrekking hebben op een specifiek blogstuk.

83 Reacties op “Verhuisbericht en Open Discussie winter 2020

  1. Hans,
    tof dat Johnny Dowd is ingeschakeld! Suggestie bij de verhuizing: kijk eens naar de rubriek ‘categorieën’. Ik vind het een erg onhandige grabbelton die met categorisering van de vele blogstukken weinig te maken heeft. Het is m.i. logischer (en voor de site-bezoeker gebruiksvriendelijker) om die rubriek thematisch te organiseren. Bij wijze van voorbeeld:

    – klimatologische feiten
    – klimatologische werkwijze
    – klimatologische rapportages IPCC
    – klimatologie en maatschappelijk beleid
    – klimatologie en de media
    – klimatologie en pseudo-klimatologie

    In dit voorbeeld heb je 6 categorieën waar je al de blogstukken (evt. met subcategorisering) kunt onderbrengen. Hoe dan ook, ik zou namen (van persoon, medium, bedrijf) in een categorisering vermijden.

  2. Ik vind de categorieën juist een leuke Chinese opsomming. Ik gebruik het als ik het toeval een kans wil geven om mij iets onder de neus te wrijven. Als je ze verstopt onder logische subheadings, dan komt dat er minder van.
    Niet dat ik tegen een logische categorisering ben. Maar ik zou de lijst van nu wel laten bestaan!

  3. Zou een tagcloud toegevoegde waarde hebben? Het zegt iets over de meest populaire onderwerpen.

  4. Ook hier blijf ik graag meelezen.

    Vriendelijke groet,

  5. Dirk Roorda,
    Ik snap wat je bedoelt en kan me er goed in vinden. In feite gaat het over een trefwoordenlijst. Wat mij betreft kan die lijst beter als een van de categorieën worden opgevoerd. Dat maakt de site voor de bezoeker overzichtelijker. Dan krijg je, alweer als voorbeeld, zeven categorieën:

    – klimatologische feiten
    – klimatologische werkwijze
    – klimatologische rapportages IPCC
    – klimatologie en maatschappelijk beleid
    – klimatologie en de media
    – klimatologie en pseudo-klimatologie
    – klimatologisch relevante trefwoorden

  6. Beste Herman Quast,

    In antwoord op: https://klimaatveranda.nl/2020/01/30/de-wetenschappelijke-basis-van-clintel/#comment-53793

    U lijkt te denken dat dit blog is ingericht om vóór of tegen de energietransitie te pleiten. Dat is niet zo. Dit blog is er om de wetenschap over klimaatverandering toe te lichten en om vragen daarover te bespreken. U schrijft:

    Er is eigenlijk geen verschil van mening over het feit, dat het klimaat verandert en dat, los van het CO2probleem, een energietransitie noodzakelijk is en voortvarend moet worden aangepakt!

    Dit staat echter NIET los van elkaar. Wetenschappelijk gezien staat het vast dat juist dit extra CO2 (en ook CH4) de voornaamste oorzaak is van de huidige klimaatverandering. De zorgen over deze klimaatverandering zijn nou juist de reden dat men haast wil maken met de energietransitie. Je kan de energietransitie dan ook niet los zien van de voornaamste reden: de noodzaak om onze emissies van CO2 snel te beperken.

    Een goede planmatige aanpak wordt ernstig verstoord, doordat het debat is gepolitiseerd en het klimaatbeleid m.i. ondergeschikt is gemaakt aan (internationale) politieke doelstellingen.

    Dat is een merkwaardige bewering. In werkelijkheid worden er vele plannen ontwikkeld juist OMDAT het klimaatbeleid zo hoog op de agenda staat. De internationale politieke doelstelling is immers vastgelegd in het Akkoord van Parijs:

    Holding the increase in the global average temperature to well below 2 °C above pre-industrial levels and to pursue efforts to limit the temperature increase to 1.5 °C above pre-industrial levels, recognizing that this would significantly reduce the risks and impacts of climate change

    Landen zoals Nederland dienen erop te kunnen vertrouwen dat óók andere landen aan deze doelstelling werken en vice versa. Dat gaat niet “ten koste van de autonomie van zelfstandige landen resp. lidstaten“, want dan zou immers ELKE internationale afspraak of verdrag verworpen moeten worden, welke dan ook? In werkelijkheid staat het elke lidstaat VRIJ om zélf te bepalen hoeveel zij gaan reduceren – dit zijn de zogeheten NDC’s (Nationally Determined Contributions) van het Akkoord van Parijs:

    https://www4.unfccc.int/sites/NDCStaging/Pages/All.aspx

    Nogmaals: het zijn de landen ZELF die bepalen hoeveel, en hoe, zij hun uitstoot willen gaan reduceren. De eigen democratisch gekozen regering en parlement dienen de NDC in. Er wordt dus géén autonomie prijsgegeven.

  7. Ter aanvulling nog even het volgende. U schrijft:

    … en kan alleen succesvol worden verdedigd, vanuit de noodzaak van een crisissituatie, (“worst case scenario, RPG 8,5) waardoor de klimaatmaatregelen onder grote druk moet worden genomen, met als gevolg, een stapeling van fouten, overbodige verspillingen en vertragingen!

    Nee, ook indien het emissiescenario RCP8.5 geen werkelijkheid gaat worden is er nog steeds een “crisissituatie”, in uw woorden. Het is immers duidelijk dat méér dan 2 °C boven pre-industrieel tot onacceptabele gevolgen kan leiden, zie de hierboven aangehaalde doelstelling uit het Akkoord van Parijs.

    Om beneden de +2 °C te blijven dient de mondiale jaarlijkse CO2-uitstoot beneden de volgende curves te blijven (Raupach 2014):

    Zoals u in de grafiek kunt zien, zouden uiterlijk 2019 de mondiale emissies al scherp moeten gaan dalen (rode curve). In werkelijkheid stijgen de emissies nog elk jaar. Dat we mogelijk onder RCP8.5 uit kunnen komen, wil allerminst zeggen dat we niet ruim over de +2 °C kunnen gaan, zoals in de emissiescenario’s RCP6 of RCP4.5.

    Nog een ander punt: dat we mogelijk in de toekomst ónder RCP8.5 uit gaan komen… gebeurt niet ‘vanzelf’. Dit is mede een GEVOLG van alle maatschappelijke druk, plannen, innovatie en investeringen om de energietransitie in gang te zetten, zoals:

    – steenkool -> aardgas (kolencntrales uitfaseren scheelt 50% uitstoot);
    – meer wind, zon, hydro, nucleair;
    – grotere energie-efficiënte en daardoor minder CO2 per kWh;
    – efficiënter wegtransport (minder CO2 per gereden km), etc.

    Deze investeringen vinden plaats juist doordat men inspeelt op het huidige klimaatbeleid én anticipeert op verwacht klimaatbeleid. Daardoor verwacht men toekomstig rendement over investeringen in kerncentrales, windparken, energie-efficiëntie, etc.

  8. Herman Quast

    Beste Bob Brand
    Wellicht zit ik inderdaad op een verkeerd forum en om daar achter komen zal ik de strekking van mijn bijdrage enigszins toelichten.

    -De oorzaak van de evidente klimaatverandering is voor mij, als “niet wetenschapper” moeilijk te doorgronden, vanwege vele, voor mij betrouwbaar lijkende publicaties en presentaties, met tegengestelde meningen!

    -De klimaat verandering is echter evident en de discussie gaat niet zozeer over de te nemen maatregelen, omdat ook, los van CO2, de energietransitie voortvarend moet worden aangepakt! Ik pleit dus niet voor of tegen de energietransitie, maar concludeer slechts, dat de discussie in belangrijke mate gaat over het tijdspad en prioritering van de te nemen maatregelen m.b.t. tot de algemeen gewenste energietransitie!

    -De internationale politieke doelstelling is vastgelegd in het Akkoord van Parijs en dat betekent dus, dat het klimaatbeleid feitelijk dient uit te gaan van RPG8,5 en in die zin wordt in mijn ogen, de autonomie van zelfstandige landen aantast, maar dit is, wat mij betreft nu niet de discussie!

    Wat door mij aan de orde is gesteld, is het volgende:
    Als gevolg van een internationale politieke richtlijn wordt Nederland feitelijk gedwongen, een beleid te voeren dat leidt tot een stapeling van ernstige fouten, grote verspillingen en vertragingen. Dit wordt m.i. steeds duidelijker en dat kan leiden tot wantrouwen, sociale onrust en verlies van draagvlak, met alle risico’s, ook voor het klimaat, vandien!
    De belangrijkste vraag is natuurlijk, of met deze “overhaaste” en wat mij betreft, ondoordachte energietransitie in Nederland, enige tijdswinst wordt geboekt, om een wereldwijd probleem op te lossen. Ik denk van niet, laat dat duidelijk zijn!
    Als echter aan de politieke doelstelling van het akkoord van Parijs niet getornd kan/mag worden is dit een natuurlijk een “non discussie” en zal, ook tegen beter weten in, worden door gegaan worden met een sub-optimale energietransitie, waar we nog vele problemen mee zullen krijgen, technische, sociale en politieke!
    Tenslotte nog enig punten!
    Er wordt in de plannen bijv. veel te weinig aandacht besteed aan kernenergie, investeringen in klimaat gerelateerde R&D, import van “schone” energie en de specifiek Nederlandse problematiek van ruimtelijke ordening, waardoor ook om die redenen de oplossingen van wind en zon nogal beperkt zijn!
    Deze discussie hoort wellicht niet thuis op dit forum, ik hoor het wel!
    Mvrgr

  9. Beste Herman Quast,

    De oorzaak van de evidente klimaatverandering is voor mij, als “niet wetenschapper” moeilijk te doorgronden, vanwege vele, voor mij betrouwbaar lijkende publicaties en presentaties, met tegengestelde meningen!

    Het is geen kwestie van wat u wel of niet kan doorgronden. De wetenschap is er glashelder over dat de uitstoot van (extra) broeikasgassen de voornaamste oorzaak is van de huidige klimaatverandering. Lees hier de conclusies van:

    de National Academy of Sciences, de Britse Royal Society, de American Association for the Advancement of Science, het IPCC, klimaatpanel van de VN, de American Geophysical Union, de European Geosciences Union en de American Meteorological Society.

    Zo ook NASA: http://climate.nasa.gov/scientific-consensus/ en alle 160 Nationale Wetenschappelijke Academies: https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_opinion_on_climate_change#Concurring

    … omdat ook, los van CO2, de energietransitie voortvarend moet worden aangepakt!

    Zoals al uitgelegd staat dit er NIET los van.

    Het CO2 is de voornaamste reden voor de energietransitie en zelfs de ENIGE reden om er haast mee te maken. Bij wijze van voorbeeld: er is op Aarde nog voor vele, vele honderden jaren aan steenkool beschikbaar. Er is niets op tegen om dit allemaal op te gaan stoken behalve de klimaatverandering die het tot gevolg zou hebben. De andere gevolgen van steenkool-gebruik zijn namelijk prima te bestrijden door ontzwaveling + rookgasreiniging.

    De internationale politieke doelstelling is vastgelegd in het Akkoord van Parijs en dat betekent dus, dat het klimaatbeleid feitelijk dient uit te gaan van RPG8,5 …

    Nee, het Akkoord van Parijs gaat helemaal NIET uit van RCP8.5. Het wordt er niet in genoemd en is ook geen basis voor dit Akkoord. De RCP6 en RCP4.5 emissiescenario’s zouden namelijk eveneens tot overschrijding van de +2 °C leiden.

    De belangrijkste vraag is natuurlijk, of met deze “overhaaste” en wat mij betreft, ondoordachte energietransitie in Nederland, enige tijdswinst wordt geboekt, om een wereldwijd probleem op te lossen. Ik denk van niet …

    In werkelijkheid is het niet “overhaast” maar bungelt Nederland achteraan op het lijstje van Europese landen:

    Met vriendelijke groet,
    B

  10. Hans Custers

    Herman Quast,

    Ik ga nog even in op de laatste alinea van je reactie. Een belangrijke vraag is daar: in hoeverre dient de overheid zich met alle details te bemoeien. Op een ander forum zei ik daar onlangs dit over:

    Ik wil energiebedrijven helemaal niet voor schrijven waar ze wel of niet in zouden moeten investeren. Dat is mijn taak niet en ik vind het ook niet de taak van de overheid.

    De overheid kan wel, om het algemeen belang te beschermen, randvoorwaarden stellen. Voor leveringszekerheid, veiligheid of het klimaat, bijvoorbeeld. En ik ben me ervan bewust dat een 100% zekere, veilige en klimaatneutrale energieproductie nog heel ver weg is, als die er al ooit komt. We zullen de komende tijd dus ook minder volmaakte oplossingen nodig hebben: kernenergie, of fossiel met CO2-opslag, of biomassa. Liefst zo weinig mogelijk, maar als het niet anders kan dan moet het maar.

    En, wat de planning van de energietransitie betreft: het lijkt me een illusie dat een technologische transitie, die over meerdere decennia plaats moet vinden, in detail te plannen is. Zo werkt de wereld nu eenmaal niet. We weten niet hoe de wereld er over 20 of 50 jaar uitziet en dus kunnen we ook niet een perfecte planning naar de situatie in de verre toekomst maken. De enige manier om er te komen is stap voor stap de afhankelijkheid van fossiele brandstof afbouwen en onderweg leren van de fouten die er worden gemaakt. Het is niet anders.

  11. Lennart van der Linde

    Beste Herman Quast,

    Je zegt:
    “De oorzaak van de evidente klimaatverandering is voor mij, als niet-wetenschapper moeilijk te doorgronden, vanwege vele, voor mij betrouwbaar lijkende publicaties en presentaties, met tegengestelde meningen!”

    Het is niet vreemd dat veel mensen het moeilijk vinden de wetenschappelijk breed onderschreven conclusies te filteren uit de vele ogenschijnlijk tegengestelde meningen van betrouwbaar lijkende experts. De strategie van de fossiele industrie was er namelijk expliciet op gericht om extern twijfel te zaaien door onzekerheden uit te vergroten, terwijl intern de wetenschappelijke consensus al vele decennia onderkend werd. Zo schreef het American Petroleum Institute in 1998:
    “Victory Will Be Achieved When … Average citizens ‘understand’ (recognize) uncertainties in climate science; recognition of uncertainties becomes part of the ‘conventional wisdom.’”

    Deze strategie van twijfel zaaien had de fossiele industrie overgenomen van de tabaksindustrie, die het op zijn beurt weer had geleerd van de fossiele industrie, zoals beschreven door CIEL in hun rapport Smokes and Fumes:
    https://www.ciel.org/reports/smoke-and-fumes/

    “Doubt is our product” was het motto van een industrie die wilde voorkomen dat overheidsbeleid gericht op algemeen welzijn hun private verdienmodel in gevaar zou brengen:
    https://www.theguardian.com/environment/planet-oz/2015/mar/05/doubt-over-climate-science-is-a-product-with-an-industry-behind-it

    Mede door deze bewuste strategie om twijfel te zaaien is een krachtig klimaatbeleid nu al 30 jaar tegengehouden. In plaats van 60 jaar om de mondiale uitstoot te halveren hebben we nu nog maar 30 jaar voor een mondiale energietransitie waarin we de uitstoot niet moeten halveren, maar tot nul moeten reduceren. Je zou kunnen zeggen dat we het onszelf dus vier keer zo moeilijk hebben gemaakt door ons te laten misleiden door de fossiele industrie.

  12. Herman,

    Je schrijft: “De oorzaak van de evidente klimaatverandering is voor mij, als “niet wetenschapper” moeilijk te doorgronden, vanwege vele, voor mij betrouwbaar lijkende publicaties en presentaties, met tegengestelde meningen!”

    Wie ben ik om m’n eigen boek aan te raden, maar dit is precies wat ik ermee beoog: “Met dit boek hoop ik duidelijkheid te bieden in de veelheid aan – soms tegenstrijdige – informatie” (http://www.bartverheggen.nl/)

  13. Hi Herman,

    Hopelijk word je niet overweldigd door de lange reacties … 😃 Ik sluit me aan bij Bart.

    Niets is helderder dan zijn uitstekende boek. Als je tijd hebt, beluister ook het interview met Bart op de podcast: http://stukroodvlees.nl/aflevering-56-wat-iedereen-zou-moeten-weten-over-klimaatverandering-met-bart-verheggen/

  14. Ik lees de vragen van HermanQ als authentieke vragen die bij een significant deel van ons kunnen opkomen. Er is veel verwarring gezaaid door fossiele lobby’s, en men heeft geprobeerd eerlijke wetenschap in diskrediet te brengen. Maar als we nu eens met zijn allen over die schaduw heenspringen, dan blijft er nog voldoende te discussiëren over, en dat is denk ik waar jij heen wilt, Herman.
    Ik denk dat we met klasse A renewables (wind, zon, geothermie, biogas) het nog niet gaan redden voor 2030, en helemaal niet voor 2050. We zullen naar klasse B energie vormen moeten gaan, waarbij er nog allerlei keuzes zijn: kernenergie, fossiel aardgas met afvang van CO2 voor blauwe waterstof, energie import – zonneenergie uit Libië, kun je het je voorstellen?. (Allemaal keuzes met forse nadelen).
    Ik denk dat we mensen beter meekrijgen als we daar reëel over zijn, in plaats van te optimistisch.
    De CO2 valt niet mee. De opwarming ook niet. De zeespiegelstijging ook niet. Door het gemak van fossiele energie zijn we grootverbruikers geworden. CO2 reductie is een heidense klus, en we zullen er wat voor over moeten hebben.

  15. Herman Quast

    Bob Brand
    Mathijs Bouman
    Hans Custers

    Bob Brand.
    “Het is geen kwestie van wat u wel of niet kan doorgronden. De wetenschap is er glashelder over dat de uitstoot etc. “

    M.a.w. de wetenschap is “settled “ en staat niet meer ter discussie!
    Er zijn echter serieuze wetenschappers, die er anders overdenken en die kunnen naar mijn mening, niet worden weggezet als “querulanten” en/of “sukkels”, het lijkt er echter op, dat de meningen van deze wetenschappers, waaronder Nobel Laureaten, stelselmatig worden genegeerd door politiek en media.
    Bijv.
    2) dr. Ivar Giaever     
          https://youtu.be/SXxHfb66ZgM 
    3) dr. Kary Mullis
          https://youtu.be/Y1FnWFlDvxE
    4) interview  dr. Freeman Dyson
          https://youtu.be/BiKfWdXXfIs
    5) lezing dr Freeman Dyson
          https://youtu.be/Pou3sGedeK4
    6)  Gesprek met Salomon Kroonenberg 1 en 2
          https://youtu.be/mLcZ6tWNgyc
          https://youtu.be/Pm15PVfVyXo

    “Zoals al uitgelegd staat dit er NIET los van.
    Het CO2 is de voornaamste reden voor de energietransitie en zelfs de ENIGE reden om er haast mee te maken etc.”

    De rol van CO2 is niet onbetwist en ik wilde voor deze discussie daar “even” afstand van nemen, door erop te wijzen, dat het verschil van inzicht tussen “sceptici” en “alarmisten” m.b.t. de te nemen maatregelen m.i. te overbruggen is! Discussie is productiever, dan polarisatie!
    Over landschapbeheer en adaptatiebeleid bestaat nauwelijks verschil van mening en dat geldt m.i. ook voor een verstandige energietransitie.
    Een publiek debat over de wijze waarop een effectieve transitie moet plaatsvinden, tussen wetenschappers e.a. met verschillende inzichten, zou productief kunnen zijn, informatief voor het publiek en daardoor bij kunnen dragen aan begrip en draagvlak!

    “Nee, het Akkoord van Parijs gaat helemaal NIET uit van RCP8.5. Het wordt er niet in genoemd en is ook geen basis voor dit Akkoord. De RCP6 en RCP4.5 emissiescenario’s zouden namelijk eveneens tot overschrijding van de +2 °C leiden.”

    Ok, doch de “bottom line” blijft, dat Nederland door het Akkoord van Parijs en de klimaatwet, in een “timeframe” worden gedwongen, waarover geen discussie meer mogelijk is/lijkt en waar vervolgens mee vast komt te staan, dat daardoor een sub-optimale energietransitie plaats gaat vinden, met ernstige gevolgen, niet alleen voor economie en leefomgeving, maar ook voor het noodzakelijk draagvlak.

    Bob Brand/ Mathijs Bouman.
    “In werkelijkheid is het niet “overhaast” maar bungelt Nederland achteraan op het lijstje van Europese landen:”

    Dat Nederland achteraan bungelt heeft m.i. ook te maken met de industrialisatiegraad, grootte v/h land, bevolkingsdichtheid, ruimtelijke ordeningsproblemen etc. maar deze “achterstand” zou niet de reden moeten zijn, om nu in Nederland een “overhaast” een onverstandig beleid te voeren, dat objectief gezien, gezien geen zinnige bijdrage, noch aantoonbare tijdswinst oplevert, bij de oplossing van een wereldwijd probleem!
    Bovendien, om bij de CO2 vermindering, de artificiële en administratieve vermindering a.g.v. de plaatsing van biomassa centrales mee tellen, lijkt mij een vorm van (zelf) bedrog!

    Hans Custers
    “Ik ga nog even in op de laatste alinea van je reactie. Een belangrijke vraag is daar: in hoeverre dient de overheid zich met alle details te bemoeien. Op een ander forum zei ik daar onlangs dit over:
    Ik wil energiebedrijven helemaal niet voor schrijven etc.”

    Dit moet m.i. zeker niet helemaal worden overgelaten aan de energiebedrijven, omdat allerlei andere, ook commerciële, drijfveren een rol kunnen gaan spelen, waardoor er een risico ontstaat, voor een vorm van opportunisme!
    Politiek, commercie en vormen van opportunisme spelen natuurlijk altijd wel een rol bij dit soort processen, maar dat is vaak niet erg positief en moet zoveel mogelijk worden vermeden!
    Het “framework” van de energietransitie, dient m.i. verder in discussies tussen wetenschap en industrie te worden bepaald, zodat fouten worden vermeden en we bijv. niet worden gefronteerd met een “remmende voorsprong”.
    Een lange termijn energieplan dient, binnen grenzen, zoveel als mogelijk, rekening te houden, met veranderende inzichten en (nieuwe) technische mogelijkheden en ontwikkelingen. Bij de aanzet, tot een integraal programma dient daarom van aanvang af, m.i. veel meer aandacht te zijn, voor innovatieve technieken, kernenergie, investeringen in klimaat gerelateerde R&D, import van “schone” energie en de typisch Nederlandse problematiek van ruimtelijke ordening, waardoor, ook om deze redenen, de oplossingen van “wind en zon” nogal beperkt zijn!
    Het lijkt er nu echter op een “strategie” van, we doen ons uiterste best, maar laten we maar vast beginnen, want de catastrofe nadert!

    “Wat de planning van de energietransitie betreft: het lijkt me een illusie dat een technologische transitie, die over meerdere decennia plaats moet vinden, in detail te plannen is. Zo werkt de wereld nu eenmaal niet”

    
Daar ben ik het wel mee eens, maar ik heb het niet over het “plannen” van details, maar ik denk wel, dat er planmatig “milestones” kunnen worden vastgesteld, ter toetsing, of we de juiste afslag hebben genomen m.a.w. dat we zeer voorzichtig moeten zijn met het vastleggen van (te) lange termijn “commitments”.
    Tenslotte!
    Om draagvlak te behouden, moet het energiebeleid transparant en uitlegbaar zijn en dat is m.i. nu niet het geval!
    Misschien is mijn zienswijze verkeerd en zijn mijn opmerkingen
    overbodig en dat sluit ik natuurlijk niet uit!
    In dat geval is het gebrek aan transparantie en voorlichting, in belangrijke
    mate, de oorzaak van mijn onwetendheid en ik vrees, dat ik, in dat geval,
    niet alleen sta!
    Mvrgr,
    HQ

  16. Sjouke Kingma

    Beste Herman Quast, kunt u van de door u geciteerde coryfeeën ook iets anders citeren dan youtube-filmpjes? Bij voorkeur relevante wetenschappelijke publicaties op het gebied van klimaatwetenschap.

  17. @Herman Quast

    “Er zijn echter serieuze wetenschappers, die er anders overdenken…”

    De personen in je lijst zijn geen klimaatwetenschappers of hebben daar serieus werk over gepubliceerd. In de wetenschappelijke literatuur over het broeikaseffect ontbreken deze mensen dus en juist daar hoort de discussie plaats te vinden. Praatjes in YouTube zijn geen wetenschappelijke artikelen.
    De rol van CO2 is gebaseerd op het feit dat dit een broeikasgas is en dat deze gassen IR absorberen, de straling die de aarde uitzendt.

    “Ok, doch de “bottom line” blijft, dat Nederland door het Akkoord van Parijs en de klimaatwet, in een “timeframe” worden gedwongen”

    Het “timeframe” ontstaat doordat in Parijs afgesproken is om in ieder geval onder die 2 graden te blijven. Dat betekent dat de emissies fors naar beneden moeten. Als je daar bijv. 30 jaar mee wacht wordt de tijd overschreden om onder die 2 graden te blijven. Zie de grafiek die Bob je al toonde:

  18. Herman Quast

    Bart Verheggen,
    Bedankt, zal ik zeker doen, evenals de boeken:

    “De staat v/h klimaat” van Marcel Crok.
    “Climategate, the CRUtape letters” van Mosher&Fuller.
    “Human Caused Global warming” van Tim Ball
    “How to spend $ 75 billion, to make the world a better place” van Björn
    Lomborg. (Geen klimaatscepticus)
    Etc.
    Mn. dit laatste boek was voor mij zeer verhelderend en zet zelfs
    een klimaatcrisis in perspectief. Aanrader!
    Er wordt over het klimaat ontzettend veel onzin verkocht, overigens door
    beide “kampen” en het is voor een goedwillende amateur moeilijk, om de
    juiste conclusies te trekken en om het “kaf van het koren” te scheiden,
    maar ik zal je boek zeker lezen!
    Ik doe mijn best en houd goede moed!
    HQ

  19. Herman Quast

    Sjouke Kingma.
    Jos Hagelaar.

    Ik betwist geen enkel standpunt, maar wijs er slechts op, dat er ook serieuze andersdenkenden zijn, met goede reputaties!
    Gr.
    HQ

  20. @Dirk Roorda februari 2, 2020 om 12:46
    “Ik lees de vragen van HermanQ als authentieke vragen die bij een significant deel van ons kunnen opkomen.”

    Beste Dirk Roorda, HermanQ heeft niet één vraag gesteld, check het maar. Hij heeft enkel pseudo-sceptische opinies geventileerd. Mijn vraag aan jou, Dirk: vanwaar je repressieve tolerantie met een twijfelbrigadier?

  21. Sjouke Kingma

    Goede reputatie? Ahum, check op dit blog eens de categorieën Marcel Crok en Björn Lomborg, zou ik zeggen…

  22. @herman quast februari 2, 2020 om 17:24
    “Ik betwist geen enkel standpunt, maar wijs er slechts op, dat er ook serieuze andersdenkenden zijn…”

    Daar hoef je niet op te wijzen, dat is hier algemeen bekend. Er zijn blogstukken aan gewijd. Check de site, dat bespaart herhaling van zetten.

  23. @herman quast februari 2, 2020 om 17:24
    “Ik betwist geen enkel standpunt, maar wijs er slechts op, dat er ook serieuze andersdenkenden zijn…”

    Daar hoef je niet op te wijzen, dat is hier algemeen bekend. Er zijn hier blogstukken aan gewijd. Check de site, dat bespaart herhaling van wat al gezegd is.

  24. @GJ Smeets
    Ik denk niet zo militant als jij. Als iemand gewoon praat, dan praat ik gewoon terug. In de wetenschap hoef je misschien dingen maar één keer te publiceren, maar in gewone menselijke communicatie wissel je meningen uit, daar hoort onvermijdelijk herhaling bij, en intunen op degene met wie je praat. Juist met mensen met wie je het niet eens bent. Dat heb ik altijd al gedaan, en ik denk dat het voor dit blog ook goed is dat het gebeurt. Of moeten we daarvoor naar Climategate.nl?

    Op climategate gaan dingen scheef doordat iedereen maar wat roept. Dit blog kan doods worden door een te grote nadruk op wetenschappelijke correctheid.

    Begrijp me goed, ik waardeer die correctheid zeer in de artikelen hier, maar die eis hoeft niet gesteld te worden aan de geinteresseerde leken die hun mening vormen en dat hier uiten. Waarvan ik er een ben.

  25. Herman Quast

    G.j.Smeets,
    Waarvan akte en bedankt voor de positieve bijdrage!
    HQ

  26. @Dirk Roorda,
    “ik waardeer die correctheid zeer in de artikelen hier, maar die eis hoeft niet gesteld te worden aan de geinteresseerde leken die hun mening vormen en dat hier uiten.”

    De eis van klimatologische correctheid geldt voor iedereen, niemand uitgezonderd.

  27. @G.J. Smeets
    “De eis van klimatologische correctheid geldt voor iedereen, niemand uitgezonderd.”

    Ik neem aan dat ik dit moet opvatten zoals Godfried Bomans over Sinterklaas schreef: er bestaat slechts één Sinterklaas, maar in meerdere personen. 👨‍✈️

  28. Goed gezegd, Dirk (19:09), en ik ben het met je eens (al is er wel een grens aan het in herhaling vallen natuurlijk).

  29. Herman Quast

    Lennart van der Linde
    Bedankt voor je informatie!
    Dat de fossiele industrie een zeer kwalijke rol gespeeld heeft gespeeld, die tot grote verwarring en vertragingen heeft geleid, versterkt bij mij het vertrouwen in een klimaatsceptisch standpunt niet! Ik heb inmiddels begrepen dat ik hier gecategoriseerd ben, als behorend tot “twijfelbrigade” en daar is wellicht een verklaring voor!
    Goede voorlichting ontbreekt, onbegrijpelijke besluiten worden genomen, die niet worden uitgelegd, het publieke debat vindt niet plaats en er is een verdenking is ontstaan van bewuste bangmakerij en overdrijvingen, die in een aantal gevallen ook aangetoond kan worden!
    De gevolgen van een “klimaatcrisis”, de (internationale) regelgeving en de
    daaruit voortvloeiende maatregelen hebben zeer grote gevolgen voor
    levenswijze en leefomgeving en om de beoogde doelen te bereiken is een
    breed draagvlak essentieel.
    Dit draagvlak wordt mede ondermijnd door de wijze waarop AGW
    aanhangers en sceptici zich t.o.v. elkaar gedragen! Polarisatie i.p.v. dialoog en het (publieke) debat wordt niet gevoerd!
    Het volgende helpt ook niet:
    -De plaatsing van meer dan 600 vervuilende biomassacentrales wordt niet
    begrepen en ook niet uitgelegd!
    -Alle Nederlandse huishoudens van het gas af, wordt vaak niet begrepen en
    ook niet uitgelegd!
    -De noodzaak van een “overhaaste” energietransitie, met fouten en
    verspillingen wordt vaak niet begrepen en ook niet uitgelegd!

    Op deze site, wordt veelal het wetenschappelijk debat gevoerd en dat kan door veel mensen niet, of nauwelijks, worden gevolgd en dat geldt feitelijk ook voor mij!
    Voor mijn beeldvorming, moet ik het hebben van betrouwbare informatie en niet zozeer van wetenschappelijke argumenten en ik denk dan ook dat het debat op deze site voor mij minder geschikt is!
    Tenslotte, een beleid heeft draagvlak nodig om succesvol te zijn en daarom is voorlichting, transparantie en vooral het aangaan van het (publieke) debat zeer noodzakelijk!
    Groet,
    HQ

  30. Herman Quast

    G.J. Smeets
    Ik ben op deze site gekomen, om een mening te vormen en zie in dat, dit geen enkele zin heeft. Ik dank U hartelijk voor het verkregen inzicht!
    Groet,
    HQ

  31. Hans Custers

    Herman,

    Is het niet wat kort door de bocht om deze hele site te beoordelen op de reacties van één enkele persoon? Terwijl nogal wat anderen juist hun best hebben gedaan om inhoudelijk op je reacties in te gaan?

  32. Beste Herman Quest,

    Goede voorlichting ontbreekt, onbegrijpelijke besluiten worden genomen, die niet worden uitgelegd, het publieke debat vindt niet plaats …

    We hebben je hierboven nou juist op een boek gewezen, dat bolstaat met ‘goede voorlichting’, het nieuwe boek van Bart. Verder wordt er voortdurend en bijna 7 x 24 publiek gedebatteerd – zoals hier in de reacties en op Twitter, en overigens ook in de Tweede Kamer.

    Dit draagvlak wordt mede ondermijnd door de wijze waarop AGW aanhangers en sceptici zich t.o.v. elkaar gedragen! Polarisatie i.p.v. dialoog en het (publieke) debat wordt niet gevoerd!

    We hebben u hier juist zeer vriendelijk aangesproken, met ‘Beste’ en ‘Vriendelijke groet’, etc. Ook zijn Hans, Jos, Bart, Lennart en ik keurig en inhoudelijk ingegaan op uw commentaren. Er is wel degelijk dialoog maar het wordt niet zo op prijs gesteld, lijkt me.

    Met vriendelijke groet, B.

  33. Herman Quast

    Bob Brand
    Hans Custers
    Ik heb geen kritiek op deze site, dat is een misverstand, en zeker niet op deelnemers, die mij altijd een correcte en vaak leerzame reactie, hebben gegeven, waardoor ik in sommige opzichten een betere inzicht heb gekregen! Mijn opmerkingen over polarisatie en gebrek aan dialoog, gaat juist niet over dit forum, maar is nadrukkelijk algemeen bedoeld en ik denk dat ik daarin gelijk heb!. Gebrek aan transparantie en goede, voor het publiek, verteerbare informatie verwijt ik de overheid, die daarmee in eigen voet schiet, want ik vrees het draagvlak verder zal afnemen!
    Ik heb er nog eens goed over nagedacht en de opmerking van G.J. Smeets kan ik goed begrijpen! Misschien heeft hij wel gelijk en is dit forum minder geschikt voor de discussies, die ik kan en wil voeren!
    Het was mijn eerste ervaring met klimaatveranda en de site vind ik zeer interessant en ik zal me zeker verder informeren!
    Ik zal eerst het boek van Bart Verheggen eens lezen en wellicht kom ik daar nog op eens terug!
    Nogmaals bedankt voor de inhoudelijk reacties, waar ik zeker wijzer van ben geworden!
    HGr,
    HQ

  34. Hier een stuk van Bret Kugelmass, managing director of the Energy Impact Center. Het gaat over energietransitie en de plek daarin van nucleaire energie.

    https://eu.usatoday.com/story/opinion/2020/01/22/climate-change-solution-nuclear-energy-our-best-hope-column/2821183001/

    Het is een pleidooi voor nucleaire energie-pruductie. Mij lukt het niet om er gaten in te schieten. Anyone?

  35. Hans Custers

    Goff,

    Ik vind het geen best verhaal. Hij gooit in het begin van dat verhaal “climate researchers” en “climate advocates” op één hoop en dat is wel erg kort door de bocht. Hij doet alsof niemand rekening houdt met de traagheid in het klimaatsysteem en dat is voor wat betreft de klimaatwetenschap pertinente nonsens. En hij suggereert dat mitigatie neer zou komen op het terugbrengen van de CO2-concentratie tot pre-industriële waarden, terwijl de internationale beleidsafspraak iets heel anders is: opwarming beperken tot ruim beneden de 2°C. Ik krijg de indruk dat hij denkt dat de extra broeikasgassen tot eeuwigdurende accumulatie van alsmaar meer energie leiden en dat is natuurlijk niet waar. Er ontstaat een nieuw evenwicht.

  36. Hans,
    het aandachtspunt is Kugelmass’ pleidooi voor *nucleair* in de energietransitie. Heb je bezwaren bij dat pleidooi?

  37. Hans Custers

    Goff,

    Mijn bezwaar tegen het pleidooi van Kugelmass is dat er inhoudelijk niet veel klopt van wat hij beweert. Met zulke slechte argumenten doet het er helemaal niet meer toe waar hij voor of tegen pleit, het verhaal is simpelweg niet serieus te nemen.

    Het bezwaar is dus niet dat hij voor kernenergie pleit. Het bezwaar is dat hij niet de goede argumenten vindt in zijn pleidooi. Ik hou het liever bij ons verhaal over dat onderwerp.

  38. Hans,
    Ik lees in dat stuk iets anders. Het maakt meteen in het begin duidelijk en expliciet het onderscheid tussen “…the science branch and policy branch of the climate change community…”. Hij heeft het dus niet over climate researchers (dat maak jij ervan) maar over climate change researchers waartoe hij zichzelf rekent met de expliciete zelf-kwalificatie ‘technology entrepeneur’ die start-ups adviseert.

    Dat het stuk met de traagheid in het klimaatsysteem geen rekening houdt, zoals je zegt, klopt niet, het staat er duidelijk en expliciet. Sterker nog: daar gaat het stuk precies over: onwetenschappelijke ’policy rethoric’ van commerciële climate change start-ups die mikken op net zero. Wat het stuk m.i. zegt is simpel dat INDIEN je net zero wilt hebben je toch echt naar nucleaire energieproductie moet kijken. Wat mij betreft is daar niks mis mee en accordeert het met het stuk van Bart over dat onderwerp waarnaar je linkt.

  39. @Bert Pijnse van der Aa

    “..volgens mij heeft u mij bijdrage niet goed gelezen. “geen beleid willen ””

    Je begint je reactie met “dat het werkelijk was bewezen dat CO2 de aarde opwarmt”. Om vervolgens tegen het voorgenomen klimaatbeleid te ageren waarbij grote onzincijfers (11.400 miljard) niet geschuwd worden. De standaard insteek van de pseudosceptici. Wat gek toch dat ik dan denk dat je geen klimaatbeleid wilt.

    “Er staat dat u, wetenschappers, te zijnertijd verantwoordelijk zal moeten worden gehouden.”

    Dat staat niet in je reactie, maar is dat een dreigement richting wetenschappers?
    Daarbij gaat de klimaatwetenschap niet over het klimaatbeleid maar over de wetenschap achter de klimaatverandering. Of je iets aan die klimaatverandering willen doen, in welke mate, hoeveel geld we er voor over hebben et cetera, is aan de maatschappij.

    ”U beveelt aan de CO2 uitstoot te verlagen toch ?”

    Ik beveel helemaal niets aan, maar ben persoonlijk inderdaad een voorstander van het verlagen van de broeikasgasemissies.

    “Ik (wij) zouden graag een eenduidig antwoord krijgen op de vraag : of het waar is dat de CO2 uitstoot dus zal toenemen in plaats van afnemen als gevolg van door klimaatwetenschappers ingezet beleid.”

    Wie zijn die “wij”?
    En nogmaals, mocht het je niet duidelijk zijn: Klimaatwetenschappers ‘zetten geen beleid’ in. Dat doet de politiek/maatschappij.
    En waarop is die zotte redenering gebaseerd dat zonnepanelen en windmolens leiden tot meer CO2-uitstoot?

  40. De wiskundigen Jacob Bedrossian, Alex Blumenthal en Sam Punshon-Smith hebben het lang verwachte bewijs geleverd dat turbulentie in de stochastische beweging van vloeibaar materiaal een universele regel volgt. Hier wordt dat bewijs (met links) besproken:
    https://www.quantamagazine.org/mathematicians-prove-batchelors-law-of-turbulence-20200204/ fbclid=IwAR14LIWIoQE8pZMJONYLmAStUIzw3Oi6iLUr8oHdm0t1SOZXduCxlXjNRTo

    Ongetwijfeld zal dat wiskundige bewijs implicaties hebben voor finetuning van klimaatmodellering.

  41. Hallo Goff,

    Net zoals Hans vind ik het stuk in USAToday ernstig tekort schieten waar het over de klimaatwetenschap gaat. Zo wekt het de indruk dat de stralingsforcering, de ‘radiative imbalance’, permanent zou zijn en dat dit de reden is om negatieve emissies te willen. Dat is niet zo. De reden dat er later in de 21ste eeuw *wellicht* negatieve emissies nodig zijn, is om niet boven de +1,5 of +2 °C uit te komen.

    In het Financieel Dagblad van vorige week staat een beter opiniestuk over de wenselijkheid van kernenergie – als ONDERDEEL van een bredere energiemix:

    https://fd.nl/futures/1329562/voor-een-co2-vrije-toekomst-is-kernenergie-nodig

    Echter, ook in dat stuk staan nogal wat onjuistheden en onvolledige aspecten. Op Twitter heeft energiedeskundige Jasper Vis e.e.a. nageplozen, zie onder meer:

    Tegelijkertijd doet de mythe de ronde dat er ‘nog nooit’ winst gemaakt zou zijn op kernenergie. Dat is eveneens onjuist, zoals Jasper Vis uitlegt:

    Mijn indruk is dat kernenergie inderdaad nodig zal gaan zijn, in Nederland, als onderdeel van een veel meer flexibele en ‘low-carbon’ energiemix. Het hoe-en-waarom hebben @reportfromNL (Bert van Dijk) en Jasper Vis al uiteengezet op Twitter.

  42. Hi Bob,
    Ik begrijp je opmerking (en die van Hans) niet dat het stuk “…de indruk wekt dat de stralingsforcering, de ‘radiative imbalance’, permanent zou zijn…” Waar lees je dat? ik zie het niet. Integendeel, het stuk stelt (net onder de foto) letterlijk “…allowing for natural biological processes to restore the atmosphere to a state of radiative balance would take thousands if not tens of thousands of years.”

    Overigens heb ik dezelfde indruk als jij wat betreft onmisbaarheid van ‘nucleair’ in de energiemix t.b.v. drastische CO2-reductie

  43. Hans Custers

    Goff,

    De fout zit in het citaat dat je aanhaalt, en in de paar alinea’s ervoor. Daar wordt gezegd (of op zijn minst heel nadrukkelijk gesuggereerd) dat de temperatuur altijd maar blijft stijgen, tot de CO2-concentratie weer gedaald zou zijn tot pre-industriële waarden. En daar klopt niks van.

    Als nu alle emissies zouden stoppen zou de temperatuur mogelijk nog enkele tienden van een graad stijgen, om daarna te stabiliseren. “Net zero” is dus, anders dan Kugelmass zegt, wel degelijk voldoende om de stralingsbalans vrij snel weer (zo goed als, over sommige details zou je nog kunnen discussiëren) in evenwicht te brengen en de opwarming te stoppen.

  44. Hallo Goff,

    In het USAToday stuk wordt, tussen de regels en op indirecte wijze, gesuggereerd dat we de broeikasgas-concentraties terug zouden moeten brengen naar het ‘natuurlijke’, pre-industriële niveau “to solve climate change“. Dat is onzin.

    Om het ‘op te lossen’ in maatschappelijke zin volstaat het om onder de +1,5 of +2 °C te blijven. Het is NIET zo dat de mondiale temperatuur aldoor maar blijft stijgen, bij de huidige concentratie broeikasgassen (‘net zero emissions’).

    Een passage waar die onjuiste suggestie wordt gewekt: “The term net-zero means that every ton of greenhouse gas that is currently emitted (more than 37 metric billion tons yearly) will be either eliminated outright or offset. That’s a lot of fuel — heating homes, moving goods, powering industry — that needs to be replaced. Although certainly difficult, it’s not impossible. But what then? Does the temperature stop rising? Think again.

    Ja, de ‘temperature stops rising’, wel degelijk.

    Alleen is het niet meteen. Bij ‘net-zero emissions’ neemt de broeikasgas-concentratie niet verder toe en vlakt de opwarming geleidelijk af. Dit komt door de ‘Planck feedback’ en dat is simpelweg een warmere atmosfeer die méér warmtestraling produceert… wat compenseert voor de geringere transparantie in het langgolvige infrarood door een hogere broeikasgas-concentratie.

    Bij welke temperatuur dan? Een ruw sommetje o.b.v. de formule uit tabel 3 van Myhre 1998, een klimaatgevoeligheid van 3°C/2xCO2 ofwel bij 3.7 W/m^2 en met de huidige 410 ppm CO2:

    (5.35 * ln(410/280)) / 3.7 * 3 °C = 1.7 °C boven pre-industrieel

    We zouden dan nog ca. 0,6 °C aan geleidelijke opwarming tegoed hebben t.o.v de huidige mondiale temperaturen om ‘af te vlakken’ naar uiteindelijk +1,7 °C boven pre-industrieel. Dat is beneden de +2 °C in het Akkoord van Parijs.

    Dit laat nog even buiten beschouwing dat, in het geval van ‘net zero emissions’, op den duur ook de CO2-concentratie langzaam zou gaan dalen.

  45. G.J. S meets

    Hans, Bob
    ik herhaal wat jullie negeren: “Wat het stuk m.i. zegt is simpel dat INDIEN je net zero wilt hebben je toch echt naar nucleaire energieproductie moet kijken.”

    Ik zie niet wat daarmee mis is. En ik zie in jullie reacties niks anders dan dat het stuk iets ’suggereert’ en ‘de indruk wekt’ en ‘op indirecte wijze’ en ’tussen de regels door’. Tja, zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten.

  46. Beste Goff,

    Dat negeren we allerminst, ik schreef: “Mijn indruk is dat kernenergie inderdaad nodig zal gaan zijn, in Nederland, als onderdeel van een veel meer flexibele en ‘low-carbon’ energiemix. Het hoe-en-waarom hebben @reportfromNL (Bert van Dijk) en Jasper Vis al uiteengezet op Twitter.

    In het stuk wordt NIET betoogd dat “INDIEN je net zero wilt hebben …”

    In werkelijkheid claimt de auteur dat ‘net zero’ niet voldoet. Hij claimt dat er negatieve emissies nodig zouden zijn OMDAT de temperatuur zou blijven stijgen bij de huidige CO2-concentratie, dus bij ‘net zero emissions’. Dat is stomweg onjuist.

  47. Bob, Hans
    ik zet een punt achter dit ding. Herhaling van zetten is vervelend en niet informatief.

  48. Ik vertrouw de pleidooien voor kernenergie niet helemaal. Dezelfde lobbies die de AGW hebben geprobeerd te ontkrachten hebben ook steeds de succesvolste vorm van renewables (windenergie) in diskrediet gebracht, en proberen steeds weer de minst populaire vorm van CO2 arme energie (kernenergie) naar voren te schuiven. Dat is te tactisch om geloofwaardig te zijn. https://cleantechnica.com/2020/02/09/correcting-anti-renewable-energy-propaganda/amp/?__twitter_impression=true

  49. Dirk,
    hoe je het ook draait of keert, ’nucleair’ in de energiemix is onvermijdelijk als het beleidsvoornemen < 2°C opwarming is. All energy-hands on deck, dus. Door het beleid van < 2°C heeft elke lobbyist voor elk fossiel-alternatief gelijk om de verkeerde reden, ook de zon en wind lobbyisten. Het gaat om de mix, niet om zon of wind of nucleair. De ironie is dat niemand in staat is om die mix te bedenken, laat staan samen te stellen, laat staan door te voeren.

    En ondertussen is januari en half februari hier nog nooit zo warm geweest als dit jaar. De amandelen bloeien nu al. De hagedissen zijn nu al uit hun winterslaap gewekt en lopen rond. Niet eerder heb ik half februari scheuten van de wllde asperges geoogst. Snoeien van de olijven is uitgesteld om de sapstroom in de aanhoudende warmte niet te activeren. Niet eerder was mijn kachelhouthok half februari nog voor 2/3 gevuld. En wie weet of het over twee of drie weken snoeihard gaat vriezen. En dat bij mondiaal slechts +1°C. Fasten your seatbelts, inclusief ’nucleair’.

  50. Hans Custers

    Dat kernenergie nodig is in een fossiel-vrije energiemix lijkt me zeker niet onaannemelijk. Maar toch een kanttekening. De pleidooien voor kernenergie die ik voorbij zie komen zijn vrijwel altijd afkomstig van:
    – ofwel professionele lobbyisten van de nucleaire sector;
    – ofwel fanatieke voorstanders van kernenergie, die zich tegenwoordig vaak ecomodernist noemen;
    – ofwel fanatieke tegenstanders van wind- en zonne-energie, die meestal het vermeende toekomstige wondermiddel thorium opvoeren als excuus om vooral niet in zon of wind te investeren.

    Ontbrekend in dat lijstje: de energiebedrijven. Die lijken voorlopig nog niet zo veel behoefte te hebben aan nieuwe kerncentrales. Je zou toch mogen verwachten dat die bedrijven er ook een langetermijnvisie op na houden. Ik zie nog maar weinig aanwijzingen dat kernenergie daarin een grote rol speelt.

  51. Hans,
    “Dat kernenergie nodig is in een fossiel-vrije energiemix lijkt me zeker niet onaannemelijk.”

    Wat ‘niet onaannemelijk’ is is niet relevant. Relevant is wat *aannemelijk* is: nucleair in de energie-mix om onder 2°C opwarming te blijven. Wat de motieven zijn van de professionele lobbyisten, fanatieke voorstanders van nucleair, en fanatieke tegenstanders en voorstanders van wind & zon is niet relevant.

    Relevant is dat energiebedrijven privé bezit zijn terwijl ze de sine qua non van de nationale infrastructuur zijn. Samen met de post (inclusief de e-post) en het openbaar vervoer. Big Brother – dat zijn ‘wij’ in de 1e en 2e Kamer – is de draad kwijt.

  52. @GJ Smeets
    Weet je het zeker dat kernenergie onmisbaar is om onder de 2 graden opwarming te blijven?
    Met een flinke hoeveelheid concentrated solar uit de woestijngebieden kan het ook. De techniek is er, de logistiek nog niet. Maar dat zou toch in een paar decennia wel moeten kunnen. Het tijdspad om nucleair grootschalig in te zetten is ook in de orde van 1 of 2 decennia.
    Goed, als kernenergie toch nodig is, hoop ik toch dat eerst al het andere geprobeerd wordt.

  53. Dirk,
    “Weet je het zeker dat kernenergie onmisbaar is om onder de 2 graden opwarming te blijven?”
    Nee dat weet ik niet zeker maar er zijn wel goede aanwijzingen voor, onder heel veel meer de argumenten in het stuk waar ik februari 5, 2020 om 17:53 naar verwees.

    Wat betreft je suggestie dat ‘solar’ een oplosbaar logistiek probleem is: Nope, het is een politiek probleem.

    “Goed, als kernenergie toch nodig is, hoop ik toch dat eerst al het andere geprobeerd wordt.”
    Tja, dan gok je op succes van ‘al het andere’ (jouw woorden). Terwijl de tijd dringt voor onze (klein)kinderen.

    Wat mij betreft is het kiezen tussen risico’s. Zonder dat je de gevolgen van je keuze kunt overzien doordat andere mensen andere keuzes maken. Maar 1 ding staat vast: +2°C is onafwendbaar. Met of zonder gedoe over ’nucleair’.

  54. Met betrekking tot het onderwerp ‘kernenergie’ ben ik het in grote lijnen met Goff Smeets eens.

    Hans Custers zei:

    “Ontbrekend in dat lijstje: de energiebedrijven. Die lijken voorlopig nog niet zo veel behoefte te hebben aan nieuwe kerncentrales. Je zou toch mogen verwachten dat die bedrijven er ook een langetermijnvisie op na houden. Ik zie nog maar weinig aanwijzingen dat kernenergie daarin een grote rol speelt”

    Vind je dat gek, Hans? Dat komt omdat de Nederlandse overheid hier geen proactief beleid voert. Omdat het om forse investeringen gaat, moeten garanties worden afgegeven. Net als, bijvoorbeeld, bij wind op zee (voorrang op het net, in eerste instantie met subsidies, kosten ‘stopcontact op zee’ door Tennet, etc). Waarom geen nationaal overheidsbedrijf voor kernenergie oprichten (zoals EDF in Frankrijk)?

    Kernenergie is in het Klimaatakkoord volledig afgeschreven door de milieubeweging. Vind je het dan gek dat in een dergelijk investeringsklimaat de energiebedrijven zich niet melden bij het kernenergieloket?

    Gelukkig is de kans groot dat het huidige Klimaatakkoord de prullenbak ingaat na de eerstvolgende TK-verkiezingen. Mede dankzij het gerommel van PBL bij de doorrekening ervan. En laat dan deskundigen (en niet belanghebbende lobbygroepen) een goed en haalbaar plan opstellen voor de CO2-reductie.

  55. Beste Dirk Roorda en Goff Smeets,

    Jullie weten het waarschijnlijk al, maar het is zinvol om eraan te herinneren:

    – de emissiescenario’s die het IPCC gebruikt, zoals RPC2.6 t/m RPC8.5, omvatten ALLEMAAL een grote hoeveelheid kernenergie in de toekomstige energiemix, véél meer dan nu het geval is. Zie de gele balkjes:

    Het is dus volslagen kletskoek dat het IPCC ‘tegen kernenergie’ zou zijn, of deel uit zou maken van een-of-ander complot dat alleen voor hernieuwbare energie zou zijn.

    Andere low-carbon opties naast kernenergie en zon & wind zijn er ook, zoals: fossiel + Carbon Capture & Storage, BECCS wat negatieve emissies bewerkstelligt, aardwarmte, 2e en 3e generatie biomassa zoals algen, veel meer hydro, getijde-energie, ‘blue energy’, en natuurlijk ook mogelijkheden om minder energie te gebruiken ofwel de energie-efficiëntie te verbeteren.

    We hebben een blogstuk waar Bart, Hans, Jos en ik beschrijven hoe we tegen kernenergie aankijken, als belangrijk onderdeel van een diverse energiemix:

    https://klimaatveranda.nl/2018/11/07/kernenergie/

    In twee eerdere discussie-draadjes kwamen allerlei publicaties en kostencalculaties langs, die zijn nog up-to-date:

    https://klimaatveranda.nl/2014/06/27/windenergie-co2-reductie-luuk-koelman-metro/

    https://klimaatveranda.nl/2014/07/11/open-discussie-zomer-2014/

    Als jullie het over kernenergie willen gaan hebben, is het aan te raden om die draadjes door te nemen en daar wellicht verder te discussiëren. Dan heb je namelijk alle voorgaande info bij de hand en staat het overzichtelijk bij elkaar op het blog i.p.v. verspreid over allerlei draadjes. 🙂

  56. Hans Custers

    Bert,

    Dus kernenergie is cruciaal voor te toekomst van de energiesector, maar energiebedrijven durven daar hun mond niet over open te doen omdat de Nederlandse overheid geen pro-actief beleid voert, of omdat de milieubeweging tegen is? Ik vind dat geen plausibele verklaring. Ik denk dat energiebedrijven het eigen overleven belangrijk genoeg vinden om zich daar flink voor in te spannen en er voor te lobbyen.

    Vooral de suggestie dat de milieubeweging zoveel macht zou hebben dat ze kernenergie tegen kunnen houden. Het gebruik van biomassa is bijvoorbeeld zeker zo controversieel als kernenergie, en vooralsnog krijgen de tegenstanders daar geen poot aan de grond.

    Dat er geen pro-actief beleid is is ook onjuist. Er zijn al meer dan een halve eeuw internationale verdragen over nucleaire aansprakelijkheid waarin is geregeld dat overheden de grootse risico’s afdekken.

    Ik vind je verklaring over waarom energiebedrijven zo weinig interesse tonen voor kernenergie dus bepaald niet overtuigend. Dat die interesse er nauwelijks is geldt overigens niet alleen voor Nederland, het lijkt vrijwel overal het geval te zijn waar de energiemarkt sterk geprivatiseerd is. Als veel meer overheidsbemoeienis, en dus in feite een gedeeltelijke nationalisering van de energiemarkt, nodig is lijkt me dat ook best een stevige conclusie.

    En dan nog dit:

    Gelukkig is de kans groot dat het huidige Klimaatakkoord de prullenbak ingaat na de eerstvolgende TK-verkiezingen.

    Dus jij zou het goed vinden als de Nederlandse overheid zich maar weer eens een uiterst onbetrouwbare partner toont, die gemaakt afspraken binnen enkele jaren alweer terugdraait. Volgens mij kunnen we die houding nu juist niet gebruiken bij het oplossen van een langetermijnprobleem. Het suggestieve “gerommel” een stukje verderop in je laatste alinea laat ik maar even voor wat het is.

  57. Interessant draadje op Twitter van Fatih Birol, het hoofd van het International Energy Agency, over hun splinternieuwe rapport: ‘Global CO2 emissions in 2019’:

    Het is bemoedigend nieuws, wel even een kleine slag om de arm vanwege:

    – ‘global energy-related CO2 emissions’, dus zonder land-use, ontbossing etc.
    – IEA is wel heel vroeg met hun rapport over de emissies in 2019, doorgaans volgen begin v/d zomer BP met hun emissierapport en dan EDGAR/PBL van de Europese Commissie.

    Meest gezaghebbend is misschien het jaarlijkse rapport van het Global Carbon Project, maar dat zijn nog voorlopige cijfers:

    https://www.globalcarbonproject.org/carbonbudget/index.htm

  58. Nog een stukje uit het IEA persbericht:

    A significant decrease in emissions in advanced economies in 2019 offset continued growth elsewhere. The United States recorded the largest emissions decline on a country basis, with a fall of 140 million tonnes, or 2.9%. US emissions are now down by almost 1 gigatonne from their peak in 2000. Emissions in the European Union fell by 160 million tonnes, or 5%, in 2019 driven by reductions in the power sector. Natural gas produced more electricity than coal for the first time ever, meanwhile wind-powered electricity nearly caught up with coal-fired electricity. Japan’s emissions fell by 45 million tonnes, or around 4%, the fastest pace of decline since 2009, as output from recently restarted nuclear reactors increased. Emissions in the rest of the world grew by close to 400 million tonnes in 2019, with almost 80% of the increase coming from countries in Asia where coal-fired power generation continued to rise.

    https://www.iea.org/news/defying-expectations-of-a-rise-global-carbon-dioxide-emissions-flatlined-in-2019

  59. Hans,

    “Dus jij zou het goed vinden als de Nederlandse overheid zich maar weer eens een uiterst onbetrouwbare partner toont, die gemaakt afspraken binnen enkele jaren alweer terugdraait”

    Nee hoor, vooral doorgaan met de goede componenten zoals wind-op-zee, sluiten van kolencentrales, energiebesparing, woningisolatie, aardgas (Noordzee, import), CCS, etc. Maar stop met dat gerommel in de marge zoals biomassa (bijstook en warmtenetten), zonneweides, nóg een windmolentje erbij op land, etc.

    Plus nú proactief aan de slag met nucleair opdat dat vanaf zeg 2035-2040 een wezenlijke bijdrage kan leveren in onze energiemix. Eventuele overcapaciteit van wind-op-zee benutten voor offshore productie van waterstofgas (kan ook via bestaand aardgasnet onze woningen verwarmen).

    Laat zo’n plan uitwerken door echte deskundigen (en niet door belangengroepen zoals nu het geval).

  60. Hans Custers

    Bert,

    Dus je overdreef het wat toen je schreef: “Gelukkig is de kans groot dat het huidige Klimaatakkoord de prullenbak ingaat”?

    Ik kan die zin namelijk niet anders interpreteren dan de wens dat de Nederlandse overheid zich een onbetrouwbare partner toont.

    Overigens lijkt de suggestie dat het huidige plan niet uitgewerkt zou zijn door echte deskundigen met een behoorlijke belediging van alle betrokken partijen. Je zou toch aannemen dat er aardig wat deskundigheid zit bij bijvoorbeeld alle economische sectoren die hebben meegepraat. Het idee dat je beleid alleen door deskundigen zou kunnen laten maken is ook erg technocratisch. Het lijkt me uitgesloten dat je op zo’n belangrijk thema iets voor elkaar krijgt als je belanghebbende partijen niet betrekt in het maken van plannen.

  61. @GJ Smeets
    @Bob Brand

    Als je eenmaal energie uit de Sahara kunt halen, dan kan het balkje van solar net zo groot worden als nu voor nuclear is ingetekend.

    Ze zijn er al mee bezig.
    @GJ Smeets: het is zeker ook een politiek probleem, maar de eerste zaken om op te lossen zijn logistiek. Inpakken en uitpakken van de stroom.

    https://www.ad.nl/rotterdam/vopak-haalt-zonnestroom-uit-sahara-naar-rotterdamse-haven~a56288e2/?

  62. Hans,
    Ik ben niet op voorhand pro/contra kernenergie in Nederland. Maar nu is die optie simpelweg niet meegenomen omdat zich geen energiebedrijven hebben gemeld, waarschijnlijk vanwege de hoge investeringen, lange voorbereidingstijd en/of overige onzekerheden. Als het een interessante optie is (en dat is het), moet je het in dit geval niet aan de markt overlaten. De optie van een staatsbedrijf (zoals in Frankrijk) moet je dan niet op voorhand uitsluiten. Ik zou pleiten voor een onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek onder regie van onze nationale overheid om e.e.a. goed in beeld te brengen.

  63. Hans Custers

    Bert,

    Het punt dat ik eerder maakte was niet (of niet alleen) dat er zich geen energiebedrijven gemeld hebben. Wat mij opvalt is dat ik zelden of nooit een pleidooi voor nieuwe kerncentrales hoor van energiebedrijven. Het lijkt me in het grootste belang van die bedrijven om in de toekomst aan de vraag te kunnen blijven voldoen. Als ze menen daar kernenergie voor nodig te hebben zou je toch verwachten dat ze zich daar op één of andere manier hard voor zouden maken. Ik heb nog geen goede verklaring gezien waarom ze dat niet doen.

  64. lieuwe hamburg

    https://nos.nl/artikel/2258185-meerderheid-tweede-kamer-voor-kernenergie-maar-of-het-ervan-komt.html

    “De energiebedrijven hebben de afgelopen jaren de mogelijkheid gehad om een vergunning aan te vragen voor een kerncentrale, en er een te bouwen. Tot nu toe zagen zij het desondanks niet zitten om zo’n grote investering in Nederland te doen.

    Het Duitse energiebedrijf RWE zegt tegen de NOS niet geïnteresseerd te zijn in een nieuwe kerncentrale. RWE is betrokken bij de kerncentrale in Borssele, de enige in Nederland. “De risico’s zijn te groot”, zegt een woordvoerder. “De investering is 6 à 10 miljard. Je weet niet wat de elektriciteitsprijs gaat doen. En je weet niet hoe het maatschappelijk draagvlak zich ontwikkelt.” Ook Essent is niet geïnteresseerd.”

    In de laatste Maarten! een lang artikel van Ed Croonenberg: “Kernenergie? Ja, graag!” Het is een lang artikel waarvoor je helaas naar de winkel moet om te lezen. Met moderne European Pressurised Reactotors (EPR’s) heb je ongeveer 3 centrales nodig om alle kolen- en biomassacentrales te vervangen. Om ook alle gascentrales te vervangen zouden er nog eens negen nodig zijn volgens het artikel.

    Ik moet nog zien dat elke provincie zo’n centrale gaat accepteren Bert.

  65. Het is al zo dat de kolencentrales vóór 2030 gesloten zijn, dat is onderdeel van het regeerakkoord. Subsidiëring van bijstook van biomassa in kolencentrales wordt na 2024 stopgezet.

    Nadat de Hoge Raad de Urgenda-uitspraak bevestigd heeft, is ook de Wet verbod op kolen bij elektriciteitsproductie door de Eerste Kamer aangenomen, in december:

    https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35167_wet_verbod_op_kolen_bij

    Het betekent dat een eventuele nieuwe kerncentrale, die pas ná 2030 operationeel kan zijn, geen kolenstroom meer kan verdringen – met de bijbehorende CO2-reductie. Voor zover een nieuwe kerncentrale bijdraagt aan reductie van de CO2-uitstoot, kan dit dan alleen nog door het gebruik van aardgas in gascentrales (deels) te gaan verdringen.

    Echter, er is in Nederland een grote overcapaciteit aan gascentrales.

    Wat zou helpen is een hogere prijs van de emissierechten in het EU Emissions Trading System. Als de CO2-emissierechten fors duurder worden, zal aardgas-stroom minder goedkoop zijn op de groothandelsmarkt en kan kernenergie – geen emissierechten nodig – daar beter mee concurreren. Nu is het nog zo dat een MWh uit een nieuwe kerncentrale 2 á 3 maal zo duur is als uit een gascentrale.

  66. Dank voor het NOS-artikel, Lieuwe. Het bevestigt wat ik eerder stelde: als je het aan de markt overlaat, gebeurt er niks. Vandaar mijn suggestie: ga uit van een staatsbedrijf en laat de overheid nu een team van knappe koppen bijeenroepen om de haalbaarheid van de nucleaire optie te onderzoeken. Een brede haalbaarheidsstudie, met alles er op en er aan: technisch, financieel, economisch, risico’s, afvalprobleem, maatschappelijk, CO2-winst, etc. Vervolgens is het aan de politiek om een verantwoord besluit te nemen.

  67. Beste Bert Amesz,

    Zoals hierboven al uitgelegd, kan in NL kernenergie alleen nog CO2 reduceren door aardgas te verdringen in de elektriciteitsmix.

    De energiemarkt is sinds 2001 geliberaliseerd. Als de NL overheid vervolgens met belastinggeld zélf de energiebedrijven zou gaan beconcurreren… is dat effectief nationalisatie en zijn de schadeclaims door allerlei energiebedrijven niet te overzien.

    Meest voor de hand ligt het hoger beprijzen van de CO2-emissies. Dan kan kernenergie prima concurreren met aardgas.

  68. Dus jij vindt zo’n haalbaarheidsonderzoek overbodig, Bob? Zo ja: waarom? Ik verwacht dat het klimaatakkoord volgend jaar sowieso op de schop gaat. Zou mooi zijn als dat haalbaarheidsonderzoek dan afgerond is. Ter inspiratie:

    https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/wij-moeten-van-het-gas-af-en-tegelijk-gaan-we-veel-meer-gas-verstoken~be9e29c4/

  69. Beste Bert,

    Er zijn legio onderzoeken naar alle aspecten van kernenergie.

    Het kabinet Rutte I had in 2010/2011 al een vergunning beloofd maar er was geen ‘business case’ voor RWE en DELTA. Beide energiebedrijven waren glashelder, waardoor dit komt:

    — de CO2-beprijzing is te laag;
    — er was grote overcapaciteit in Nederland aan kolen- en gas-centrales.

    Lees daarover het persbericht uit januari 2012, van Delta zelf.

    Na 2030 is er geen concurrentie meer door kolencentrales, wél door gascentrales. Door de CO2-emissies hoger te beprijzen kan het rendabel worden om te investeren in kerncentrales.

  70. Hans Custers

    Eens met Bob. Het is niet de taak van de overheid om zich in detail te bemoeien met de manier waarop elektriciteitsbedrijven (of welke bedrijven dan ook) produceren. De overheid kan beleidsdoelen stellen en randvoorwaarden en erop toezien dat daaraan wordt voldaan. Bedrijven zijn heus zelf wel in staat om te beslissen hoe ze dat doen.

    Hoe meer de overheid zich met details bedoelt, hoe meer ze de bedrijven een excuus geven om achterover te leunen en zelf geen verantwoordelijkheid te nemen. En dan is de overheid natuurlijk ook weer verantwoordelijk een aansprakelijk als voorgestelde oplossingen niet helemaal blijken te voldoen.

  71. Kernenergie heeft zeker niet mijn voorkeur. Maar biomassa verbranden vind ik ook vreselijk.
    Afhankelijk zijn van Meneer Putin voor aardgas heeft ook al niet mijn voorkeur.

    Groengas uit een biovergister gevuld door onze riolering spreekt mij weer wel aan.

    Het blijft lastig!

    Stille groet,

  72. Op de lange termijn is de enige oplossing om de schade door broeikasgas-emissies te gaan opnemen in de opwekkingsprijs. Dit zijn groothandelspriijzen zoals die op de APX en ENDEX markt tot stand komen:

    https://www.energiemarktinformatie.nl/beurzen/elektra/

    Door het beprijzen van de CO2-uitstoot internaliseer je de ‘externalities’: o.a. klimaatschade die anders later, gedurende decennia en eeuwen, afgewenteld gaat worden op huidige en toekomstige burgers. Dan gaan de elektriciteitsprijzen de *werkelijke* maatschappelijke kosten reflecteren. De vrije markt zorgt er dan voor dat de opwekkings-methoden die de minste uitstoot veroorzaken het beste kunnen concurreren:

    For instance, a recent IMF report estimates that a tax of $75 per ton of carbon dioxide applied around the world would make it possible to meet the Paris Agreement target of limiting global warming to 2˚C over preindustrial levels. If this $75 estimate is used instead of $50, advanced nuclear becomes another option that is less expensive than carbon’s social cost.

    https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2019/12/the-true-cost-of-reducing-greenhouse-gas-emissions-gillingham.htm

    Dit gebeurt al in geringe mate door de EU ETS emissierechten die energiebedrijven moeten kopen per ton CO2 die zij uitstoten. Als de prijs daarvan fors omhoog gaat, zal nucleair véél beter kunnen concurreren.

  73. lieuwe hamburg

    @Rob,

    Het blijft zeker lastig.

    https://decorrespondent.nl/3637/in-dit-dorp-zag-ik-de-verwoestende-gevolgen-van-het-uranium-dat-in-onze-kerncentrales-wordt-verwerkt/462194429873-f8ed3e6d

    Als het over onze energie gaat kleven er nadelen aan elke vorm. Op je blog maak je duidenlijk hoeveel energie we nog steeds onnodig verspillen.

  74. “Het is niet de taak van de overheid om zich in detail te bemoeien met de manier waarop elektriciteitsbedrijven (of welke bedrijven dan ook) produceren”

    ‘Detail’, Hans? Dus het voorzien in een 24/7 CO2-arme baseload zie jij als een ‘detail’? We praten over de basisvoorwaarde voor een succesvolle transitie! Wat je wat details zijn, Hans? Dat is die enorme brij aan subsidies, heffingen en regeltjes waarmee de overheid pogingen doet de markt te beïnvloeden (hetgeen dus niet lukt).

    Zelfs een onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek zien jullie niet zitten. Het is mij nu duidelijk waar jullie staan…

  75. “Zelfs een onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek zien jullie niet zitten. ”

    Bert, kan je even aangeven waar Bob of Hans aangeven dat ze dat niet zien zitten?

    Het lijkt me dat je nogal aan het hineininterpretieren bent.

  76. Beste Bert,

    Er zijn vele onafhankelijke haalbaarheidsonderzoeken, recent nog hier:

    https://www.pbl.nl/publicaties/nationale-kosten-klimaat-en-energietransitie-in-2030-update-2018

    Dat was op verzoek van VVD-fractieleider Dijkhoff om ook kernenergie door te rekenen.

    Jouw voorstel, Bert, was echter om de liberalisering van de elektriciteitsmarkt sinds 2001, ongedaan te gaan maken. Je voorstel houdt in het nationaliseren van elektriciteitsbedrijven — dat is namelijk het onvermijdelijke gevolg als de Staat zélf gaat ondernemen en gaat concurreren (met belastinggeld), met de private bedrijven op die markt.

    Jouw zogenaamde voorstel, Bert, houdt in dat alle elektriciteitsbedrijven die in NL actief zijn gigantische schadeclaims neer zouden leggen bij zowel de Nederlandse rechter als bij het Hof in Straatsburg. Jouw voorstel, Bert, betekent dat de Nederlandse belastingbetaler niet alleen een blanco cheque uitschrijft voor een nieuw ‘Nederlands staatsbedrijf’ maar ook aansprakelijk wordt voor al die schadeclaims.

    Ik ben voorstander van méér kernenergie in de elektriciteitsmix.

    Aangezien dit pas na 2030 operationeel kan zijn – oplevering van een kerncentrale duurt ca. 10 jaar – zijn dan alle kolencentrales in NL allang buiten bedrijf. De juiste weg is om voldoende zekerheden te bieden aan investeerders, zodat kernenergie wél kan concurreren met gascentrales. Er zijn simpele manieren om dit te doen, bijvoorbeeld:

    1) de SDE+ subsidies niet alleen toegankelijk maken voor zon/wind maar ook voor kernenergie;
    2) hogere CO2-beprijzing zodat kernenergie haar voordeel: (bijna) geen CO2 t.o.v. aardgas, uit kan spelen.

    Eén van de zekerheden die investeerders nodig hebben, is een betrouwbare overheid die niet plotseling midden in de energietransitie alle spelregels verandert. Je kinderlijke verdachtmakingen veranderen daar niets aan. 🙂

  77. Marco,

    “Het lijkt me dat je nogal aan het hineininterpretieren bent”

    Valt wel mee, want:

    -Ik vroeg aan Bob: “Dus jij vindt zo’n haalbaarheidsonderzoek overbodig, Bob? Zo ja: waarom?”

    -Zijn antwoord was: “Er zijn legio onderzoeken naar alle aspecten van kernenergie” en verwijst naar wat oude persberichten van Delta.

    -En Hans zegt daarna: “Eens met Bob”

    Duidelijk dus.

    Daarna komt Bob nog met PBL-rapport met welgeteld 1 blz over kernenergie.

    Ik zeg niet dat het probleemloos is; ik pleit ervoor om e.e.a. een keer goed uit te laten zoeken. Wat kan daar nou op tegen zijn?

  78. Beste Bert,

    Het PBL-rapport bevat veel meer over kernenergie. Het is al zo vaak “uitgezocht”. De opwekkingskosten zijn tegenwoordig, ruwweg:

    1 kWh uit aardgas: 6 á 8 eurocent
    1 kWh uit wind op zee: 10 eurocent
    1 kWh uit kernenergie: 12 eurocent (Hinkley Point C in de UK)

    Zie bijv. de Britse cijfers hier: https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/566567/BEIS_Electricity_Generation_Cost_Report.pdf#page=59

    Eén manier om investeringen in kernenergie te krijgen: het prijsverschil met aardgas opheffen door een prijsgarantie voor de ca. 12 eurocent. Zo doen de Britten het, dan wordt er ca. 4 eurocent bovenop de actuele groothandelsprijs/kWh bijgepast door de overheid. Dit zou in NL kunnen via de SDE+.

    Nog simpeler: hogere CO2-beprijzing.

  79. “ik pleit ervoor om e.e.a. een keer goed uit te laten zoeken. Wat kan daar nou op tegen zijn?”

    Het probleem is dat je het m.i. nooit genoeg vindt. Wat is “goed” uitzoeken voor jou? Blijkbaar is dat PBL rapport niet goed genoeg, maar je zegt niet waarom.

    Het lijkt mij allemaal net te veel op “laten we nog even afwachten en meer onderzoeken voor dat we iets doen”.

  80. Hans Custers

    Bert,

    Dus het voorzien in een 24/7 CO2-arme baseload zie jij als een ‘detail’?

    Nee, ik heb zo ongeveer het tegenovergestelde gezegd. Ik heb gezegd dat het de taak van de overheid is om randvoorwaarden en beleidsdoelen te stellen – het het voorzien in een betrouwbare energievoorziening kan net zo goed een randvoorwaarde zijn als het afbouwen van CO2-emissies – maar dat het niet de taak van de overheid is om aan de sector voor te schrijven hoe aan die voorwaarden wordt voldaan.

    Wat je wat details zijn, Hans? Dat is die enorme brij aan subsidies, heffingen en regeltjes waarmee de overheid pogingen doet de markt te beïnvloeden (hetgeen dus niet lukt).

    Ik geloof niet dat iemand zich in deze draad erg enthousiast heeft getoond over die brij aan heffingen en regeltjes. Integendeel, Bob heeft meermaals aangegeven dat een eenduidige CO2-heffing een veel beter instrument zou zijn en dat is een van de redenen waarom ik zei dat ik het met hem eens was.

    Zelfs een onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek zien jullie niet zitten.

    Opnieuw een bewering die niemand hier heeft gedaan. Ik vraag me wel af waarom zo’n onderzoek de verantwoordelijkheid zou moeten zijn van de overheid en niet van de sector zelf.

    Hineinterpretierung dus, precies zoals Marco al constateerde.

  81. lieuwe hamburg

    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032117304495
    (We hebben kerncentrales nodig)
    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032118303307
    (We kunnen best zonder kerncentrales)

    https://energiepodium.nl/artikel/bij-uitvoering-klimaatakkoord-geen-kernenergie-meer-in-nederland

    Volgens Pieter Boot zijn er redenen waarom er in Nederland geen nieuwe kerncentrales gebouwd gaan worden. Eén is geopolitiek:

    “In de Europese Unie hebben we nog een grote ontwerper en bouwer van kerncentrales, het aan de Franse staat gerelateerde EdF. De nu in aanbouw zijnde Britse kerncentrale is op een ontwerp van EdF gebaseerd, in Frankrijk zelf wordt nu al tien jaar aan een nieuwe EdF centrale gebouwd. Die zijn erg duur. Voorstanders van kernenergie wijzen er altijd op dat je je op deze kosten niet moet blindstaren, omdat de centrales uit Rusland, China of Zuid-Korea veel goedkoper zijn. Hongarije doet dat en flirt met een Russische centrale – ook om de Europese Commissie te pesten. Maar ik kan me niet voorstellen hoe in Nederland een Russische of Chinese nieuwe kerncentrale gebouwd zou worden. Als we al aarzelen China tot onze nieuwe telecom infrastructuur toe te laten, hoe gaat dat met een kerncentrale – uit veiligheidsoptiek wellicht de meest gevoelige technologie die bestaat? Formeel zal de bouw van een kerncentrale een privaat initiatief zijn. Maar zonder steun van de overheid zal het niet gaan – zie de Franse en Britse voorbeelden. Ik kan me niet voorstellen hoe in een Europese Unie die het toch al lastig heeft een land als Nederland willens en wetens niet voor Europese maar voor Russische of Chinese technologie zou kiezen. Hongarije doet dat, Finland doet het voor zijn tweede kerncentrale nadat de eerste Frans was, maar ik denk niet dat Nederland dit zou doen. Dus zijn we tot de Franse veroordeeld en die is te duur.

    Ergo, we hebben andere keuzes gemaakt en er zijn onoverkomelijke andere bezwaren om op kosteneffectieve wijze een kerncentrale in dit land te krijgen. Zo nu en dan zal de vraag wel weer opwakkeren, maar dat is omdat het altijd plezierig kan zijn even te dagdromen. De werkelijkheid is anders.”

  82. Kees Weitkamp

    Wat mij opvalt.
    Deze site ken ik nog niet zo lang, maar heb er al aardig op rond gegrasduind. Het valt uiteen in twee groepen, de deskundigen en politici.
    De deskundigen houden zich bezig met het presenteren van het feitenmateriaal en de onderbouwing van e.e.a.
    De politici zijn vooral gericht op het bestrijden van klimaatbeleid, zich hierbij bedienend van kwalificaties, gericht op het in diskrediet brengen van deskundigen, teneinde de besluitvorming anders te laten uitvallen.
    Wie is in staat om op een juiste manier voor het voetlicht te brengen dat klimaatbeleid niet links of rechts is, maar een kwestie van existentiële noodzaak.
    Ik wil graag weg van de GroenLinks/FVD discussie waarbij klimaat als linkse hobby wordt gezien, versus de noodzaak deze planeet leefbaar te houden voor toekomstige generaties.
    Een ding lijkt mij helder.
    We moeten zien weg te komen uit de loopgraven.

  83. Hans Custers

    Kees,

    Een kleine kanttekening bij je reactie. De bedoeling van ons blog is inderdaad vooral het presenteren van feitenmateriaal met onderbouwing. Dat is dan ook wat ik, met mijn collega-bloggers, probeer te doen. Maar ik presenteer me liever niet als deskundige. Ik hoor namelijk niet bij de echte deskundigen, die beroepsmatig wetenschappelijk onderzoek doen en publiceren in de wetenschappelijke literatuur. Me beroepen op deskundigheid zou in mijn ogen charlatanesk zijn.

    Wat mij betreft hoeft daarom niemand iets zomaar voor waar aan te nemen omdat ik het zeg. Een kritische blik op de argumentatie en onderbouwing is dan ook altijd aan te raden. Binnen het redelijke natuurlijk. Want als mensen keer op keer dezelfde kritiek blijven herhalen, terwijl die al meermaals uitgebreid is beantwoord, houdt het ergens op.

    Het doet verder niets af aan je reactie, die is glashelder. Maar ik hecht er wel aan om dit zo nu en dan te benadrukken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s