De aarde warmt op, dat wordt zo langzamerhand nauwelijks nog door iemand betwist. Dat blijkt natuurlijk vooral uit meteorologische metingen, maar er zijn ook andere aanwijzingen, zoals smeltende gletsjers en ijskappen, migrerende planten- en diersoorten, langere groeiseizoenen, enzovoort. Zo af en toe duiken er nog altijd nieuwe bronnen van informatie op. Die zullen de kennis die we hebben niet op zijn kop zetten, maar voor wie geïnteresseerd is in klimaat en de wetenschap daarvoor zijn ze toch weer interessant. Als is het vaak wel een beetje oppassen met de interpretatie.
Zo’n nieuwe informatiebron dook vorige maand op in een artikel in het tijdschrift Buildings & Cities: kerkorgels. Wetenschapsjournalist Chris Baraniuk schreef erover op zijn blog. Orgelstemmers blijken vaak de temperatuur te noteren in het logboek van een orgel, als ze er aan het werk zijn geweest. Daaruit blijkt dat de temperatuur in kerken de afgelopen decennia aanzienlijk is gestegen. Dat is niet zomaar te relateren aan klimaatverandering, omdat kerken tegenwoordig vaak beter worden verwarmd. Maar ook in de zomer, wanneer er niet wordt verwarmd, stijgt de temperatuur. En dat kan van belang zijn voor het onderhoud aan orgels. Niet alleen omdat het de stemming kan beïnvloeden, maar bijvoorbeeld ook omdat sommige lijmsoorten in oude orgels niet goed bestand blijken te zijn tegen de hogere temperaturen. Ook daar kan klimaatadaptatie dus nodig zijn.
Dit, en allerlei andere klimaatgerelateerde zaken kunnen besproken worden in deze open draad.
Klimaatverandering 
“Maar ook in de zomer, wanneer er niet wordt verwarmd, stijgt de temperatuur.”
Het lijkt me dat dat ook komt doordat er meer zonlicht naar binnen schijnt …
LikeLike
Bart,
Invallend zonlicht, en dus “global brightening” zal ongetwijfeld invloed hebben. Maar de meeste kerken zijn wel tamelijk donkere gebouwen, met weinig glas. Het zonlicht valt er dus niet heel overvloedig binnen. Het effect op de binnentemperatuur zal dus niet heel groot zijn, lijkt me.
LikeLike
Ik zie in het stuk dat de data vanaf circa 1966 zijn, dus de vraag is denk ik vanaf wanneer global dimming overging in global brightening. Was dat vanaf ongeveer midden jaren ’80 of begin jaren ’90? Daarvoor zouden de kerkorgeldata dan gecorrigeerd kunnen worden wellicht.
LikeLike
Lennart,
In theorie zou zo’n correctie misschien mogelijk zijn, maar het lijkt me niet echt de moeite waard om daar tijd in te steken. Wat het zal geen nieuwe informatie opleveren over de opwarming van het klimaat op zich. Daarvoor kun je veel beter meteorologische metingen gebruiken.
De metingen zijn mogelijk wel van belang voor het onderhoud of de restauratie van kerkorgels, of mogelijk van ander interieur van (oude) kerkgebouwen. En daarvoor doet alleen de werkelijke stijging van de temperatuur ertoe.
LikeLike
Is ook zo, vandaar ook misschien, voor het geval iemand dit een leuk hobby-onderzoekje zou vinden…
LikeLike
Als je behalve verandering van temp ook die van de kwaliteit/samenstelling van de lucht mee-calculeert wordt behoud van oud cultuurgoed (artefacten, orgels, gebouwen) nog ingewikkelder. Luchtvervuiling, kortom. Rond ’80 vorige eeuw werd een flank van de St. Jan in Den Bosch gerestaurareerd, met name de kalkstenen ornamenten. Ik liep dagelijks langs hun schaftkeet en kwam in gesprek met een van de restaurateurs die zei dat vooral ammoniak een boosdoener is. “Logisch in een regio met veel veeteelt en drijfmest” voegde hij er nog aan toe.
Ik weet er niks van maar ik kan me voorstellen dat de chemische kwaliteit van de lucht ook oude kerkorgels treft.
LikeLike
“De aarde warmt op, dat wordt zo langzamerhand nauwelijks nog door iemand betwist.”
Dit type betwisting is weliswaar afgenomen, terwijl het zotte is: andere typen van ‘betwisting’ en weerstand en prioriteitsverlaging nemen juist toe, waardoor wereldwijd afnemende ambitie te zien is.
Betekent dat, naast dat er vast allerlei verklaringen voor te bedenken zijn, de klimaatwetenschap als voorbereidend beleidsinstrument zo goed als dood kan worden verklaard?
LikeLike
Jaap,
Wat mij betreft is dat pas het geval als we ons daar massaal bij neer zouden leggen. Des te meer reden om dat niet te doen.
LikeLike
Een boeiend, maar wat mij betreft ook weer niet zo verrassend, verhaal n.a.v. vrijgegeven mails van het clubje dat vorig jaar een onwetenschappelijk klimaatrapport schreef, op bestelling van de regering Trump.
Op Bluesky delen Andrew Dessler en Bob Kopp ook nog wat vondsten.
LikeLike
Verhelderend interview door Nate Hagens met sterrenkundige Tom Murphy (met wie Hans ons een paar jaar terug liet kennismaken), over de fysische grenzen van onze huidige economische mogelijkheden: Thomas Murphy: “Physics and Planetary Ambitions” | The Great Simplification #18 – YouTube
LikeLike
Hans,
naar alle relevante maatstaven is (de productie van) dat klimaatrapport een zeperd van jewelste. De enige verklaring die ik voor het gedrocht kan bedenken is wetenschappelijk niet Salonfaehig maar ik zeg het toch: die mensen zijn van het padje af. We kunnen er argumenten over economische & ideologische belangenstrijd tegen aan gooien, sociografische bias, etc. maar de echte verklaring is psychologisch: ressentiment. Boze kleuters die hun zin niet krijgen. Matched ook met de strapatzen van hun opdrachtgever wiens padje ondoorgrondelijk is.
LikeLike
Er is, gezien de wereldwijde ontwikkelingen zoals het ‘Trumpisme’, nogal sprake van zowel realiteitsontkenning als ook wetenschapsontkenning op klimaat- en ecogebied.Andersom, realiteitserkenning en wetenschapserkenning gaan (uiteraard, zou ik denken) ook met elkaar samen, alhoewel bij de realiteit per definitie subjectiviteit meespeelt en interpretatie van die realiteit en verwachtingen omtrent gaande en toekomstige ontwikkelingen.
Bij de gaande ontwikkelingen kunnen we ons voorstellen dat er sprake zal zijn van toenemende spanningsopbouw in zowel de natuursferen als in de cultuursferen. In de cultuursferen impliceert dit toenemend conflict(potentie), inclusief polarisatie. Toenemende polarisatie behoort zo gezien tot de begrijpelijke reacties en staat zowel een goed gesprek (discussie, debat) als ook oplossingen in de weg.
Dit heeft relatie met de vierde hoofconclusie van Klimaatveranda: we kunnen wat doen. En dat heeft dan weer alles te maken met realiteitserkenning. We kunnen wat doen, maar de potentie daarvan neemt af, zou ik denken.
LikeLike